​سحرگاه روز سه‌شنبه ۱ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، حکم اعدام یک زندانی بلوچ به نام «عبدالغفار شهنوازی» ۳۸ ساله، فرزند سلیم، متأهل، دارای یک فرزند و اهل روستای حسین‌آباد از توابع شهرستان تربت‌جام در زندان وکیل‌آباد مشهد اجرا شد. وی در سال ۱۴۰۲ با اتهامات مرتبط با مواد مخدر در مشهد بازداشت و به اعدام محکوم شده بود. مسئولان زندان بدون فراهم کردن امکان آخرین ملاقات وی با خانواده، حکم را اجرا کرده‌اند.

​در گزارشی دیگر، سحرگاه روز یکشنبه ۲۷ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، حکم اعدام زندانی بلوچ دیگری به نام «حسین براهویی» حدوداً ۲۴ ساله، فرزند علیرضا و اهل زاهدان، به اتهام «قتل» در زندان مرکزی زاهدان به اجرا درآمد. وی حدود پنج سال پیش در پی یک نزاع دسته‌جمعی بازداشت و به قصاص محکوم شده بود. اولیای دم برای اعلام رضایت مبلغ ۱۲ میلیارد تومان درخواست کرده بودند که به دلیل عدم توانایی خانواده در تأمین این مبلغ، حکم وی اجرا شد.

​بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در طول سال ۲۰۲۵، دست‌کم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف ایران ثبت شده که زندان زاهدان با ۳۴ مورد، بیشترین تعداد را داشته است. از این میان، ۹۴ نفر (۶۸٫۶٪) با اتهامات مواد مخدر، ۳۶ نفر (۲۶٫۳٪) به اتهام قتل، ۴ نفر (۲٫۹٪) به اتهامات سیاسی و عقیدتی، ۲ نفر (۱٫۵٪) به اتهام تجاوز به عنف و ۱ نفر (۰٫۷٪) با اتهامی نامشخص اعدام شده‌اند.

هویت این زندانی بلوچ، ظاهر گرگیج (شاهوزهی)، حدوداً ۴۰ ساله، فرزند زمان‌خان، متأهل و دارای سه فرزند، اهل زاهدان اعلام شده است.

بر اساس این گزارش، ظاهر گرگیج در سال ۱۴۰۲ با اتهامات مرتبط با مواد مخدر در زاهدان بازداشت و از سوی دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شده بود. خانواده وی پیش از اجرای حکم موفق به ملاقات آخر با او شدند و حکم اعدامش بامداد چهارشنبه به اجرا درآمد.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در طول سال ۲۰۲۵، دست‌کم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف ایران ثبت شده است که زندان زاهدان با ثبت ۳۴ مورد، بیشترین تعداد اجرای احکام اعدام را به خود اختصاص داده است. از این تعداد، ۹۴ نفر با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر، ۳۶ نفر به اتهام قتل، ۴ نفر با اتهامات سیاسی و عقیدتی، ۲ نفر به اتهام تجاوز به عنف و یک نفر با اتهامی نامشخص اعدام شده‌اند.

هویت این نوجوان بلوچ، «فرزاد ملازهی» حدودا ۱۵ ساله، فرزند نصرالله و اهل سراوان عنوان شده است.

به گفته منابع، نیروهای امنیتی سپاه پاسداران در نزدیکی بیمارستان ایرانمهر سراوان، بدون ایست و هشدار قبلی، این نوجوان را هدف تیراندازی قرار داده‌اند که وی در نتیجه اصابت گلوله به ناحیه سر، وی به شدت مجروح شده است.

منابع افزوده‌اند که پس از اصابت گلوله، نیروهای حاضر نه تنها از انتقال فوری فرزاد به بیمارستان ایرانمهر که در فاصله‌ای بسیار نزدیک از محل حادثه قرار داشته، جلوگیری کرده‌اند، بلکه مانع نزدیک شدن شهروندان و افرادی شده‌اند که قصد کمک‌رسانی را داشته‌اند.

تا لحظه تنظیم این گزارش، دلیل تیراندازی به این نوجوان بلوچ مشخص نشده و هیچ مقام رسمی درباره جزئیات این حادثه توضیحی ارائه نکرده است.

بر اساس مستندات گردآوری‌شده در سال ۲۰۲۵، تیراندازی مستقیم، یورش به منازل، انفجار مین و ضرب‌وجرح شهروندان توسط نیروهای نظامی و امنیتی دستکم ۱۷۳ نفر را در بلوچستان تحت تأثیر قرار داده است. از این تعداد، ۱۰۷ نفر جان خود را از دست داده و ۶۶ نفر مجروح شده‌اند که از میان کشته‌شدگان، ۳ زن و ۱ کودک حضور دارند و در میان مجروحان نیز ۱۶ زن و ۴ کودک ثبت شده‌اند.

جزئیات احکام اجرا شده:

• زندان شهاب کرمان: سحرگاه روز یکشنبه ۲۴ خرداد ماه ۱۴۰۵، حکم اعدام «حسین کشانی» (حدوداً ۳۹ ساله، فرزند ابراهیم و ساکن آزادشهر استان گلستان) اجرا شد. وی چند سال قبل در کرمان بازداشت و توسط دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شده بود.
• زندان طاغذی زابل: سحرگاه امروز چهارشنبه ۲۷ خرداد ماه ۱۴۰۵، حکم اعدام «عارف براهویی (عیدوزهی)» (۳۴ ساله، فرزند علم‌خان، متأهل، دارای سه فرزند و اهل زاهدان) به اجرا درآمد. وی در سال ۱۴۰۱ در زابل بازداشت و در دادگاه انقلاب این شهرستان به اعدام محکوم شده بود.
  هر دو زندانی یک روز پیش از اجرای حکم، جهت طی مراحل پایانی به سلول انفرادی (قرنطینه) منتقل شده بودند.

آمار سال گذشته (۲۰۲۵):

بر اساس گزارش سالانه گروه حقوق بشر بلوچستان در طول سال ۲۰۲۵ میلادی دست‌کم ۱۳۷ زندانی بلوچ در ۲۷ زندان مختلف ایران اعدام شده‌اند که زندان زاهدان با ۳۴ مورد، بیشترین سهم را داشته است. تفکیک اتهامات این افراد به شرح زیر است:

• جرائم مواد مخدر: ۹۴ نفر (حدود ۶۸.۶٪)
• قتل عمد: ۳۶ نفر (حدود ۲۶.۳٪)
• اتهامات سیاسی و عقیدتی: ۴ نفر (حدود ۲.۹٪)
• تجاوز به عنف: ۲ نفر (حدود ۱.۵٪)
• اتهام نامشخص: ۱ نفر (حدود ۰.۷٪)

بر اساس گزارش سالانه گروه حقوق بشر بلوچستان در طول سال گذشته میلادی (۲۰۲۵)، دست‌کم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف ایران به ثبت رسیده است. بیشترین تعداد اعدام‌ها با ۳۴ مورد در زندان زاهدان رخ داده و جرائم مرتبط با مواد مخدر با ۹۴ مورد (حدود ۶۸.۶ درصد)، بیشترین سهم را در میان اتهامات منجر به اعدام به خود اختصاص داده است.

هویت این نوجوان بلوچ «سید یوسف هاشمی»، ۱۷ ساله، فرزند سید میرباز هاشمی و اهل زاهدان عنوان شده است‌.

بر اساس این گزارش، سید یوسف که از ساکنان بومی زاهدان بوده و به دلیل نداشتن مدارک هویتی از سوی ارگان‌های نظامی بازداشت و پس از آن به افغانستان رد مرز شده بود، حوالی ساعت ۱۰ صبح، در محدوده‌ای نزدیک پاسگاه مرزی حاجی‌شریف و در فاصله حدود ۶۰ کیلومتری شهر زابل، قصد بازگشت به زاهدان و پیوستن به خانواده خود را داشته که توسط نیروهای مستقر در منطقه هدف تیراندازی مستقیم قرار گرفته است.

گفته می‌شود که گلوله به ناحیه قلب این نوجوان بلوچ اصابت کرده و وی در همان محل جان خود را از دست داده است. پس از وقوع حادثه، پیکر او به بیمارستان زابل منتقل شده اما مسئولان از تحویل جسد به خانواده خودداری کرده و اعلام کرده بودند که قصد دارند پیکر را نیز به آن سوی مرز منتقل کنند.

به گفته نزدیکان این کودک، پس از دو روز پیگیری و مراجعه مداوم، سرانجام عصر روز یکشنبه ۲۴ خردادماه پیکر سید یوسف به بستگانش تحویل داده شده و پس از انتقال پیکر به زاهدان، مراسم تشییع برگزار و در آرامستان نَلُوکی چشمه‌زیارت این شهر، در کنار مزار پدرش به خاک سپرده شده است.

بر اساس مستندات گردآوری‌شده در سال ۲۰۲۵، تیراندازی مستقیم، یورش به منازل، انفجار مین و ضرب‌وجرح شهروندان توسط نیروهای نظامی و امنیتی دستکم ۱۷۳ نفر را در بلوچستان تحت تأثیر قرار داده است. از این تعداد، ۱۰۷ نفر جان خود را از دست داده و ۶۶ نفر مجروح شده‌اند که از میان کشته‌شدگان، ۳ زن و ۱ کودک حضور دارند و در میان مجروحان نیز ۱۶ زن و ۴ کودک ثبت شده‌اند.

هویت این شهروند بلوچ، «گهرام گمشادزهی» ۴۵ ساله، فرزند فقیر محمد، متاهل و دارای ۷ فرزند و اهل منطقه گشت از توابع شهرستان سراوان عنوان شده است.

به گفته منابع، این شهروند که در کنار کار هنری به سوختبری مشغول بوده در حالی که از مسیر فرعی اسفندک به سمت سراوان در حرکت بوده، روی مین کار گذاشته شده توسط سپاه رفته و در اثر انفجار مین جانش خود را از دست داده است.

منابع افزوده‌اند: در این منطقه مین‌گذاری شده هیچگونه تابلو و علایم هشداردهنده‌ای توسط سپاه و مسئولان مربوطه نصب نشده و با توجه به خطرات موجود پیکر وی پس از دو روز از منطقه مین گذاری‌شده خارج شده است.

بر اساس مستندات گردآوری‌شده در سال ۲۰۲۵، تیراندازی مستقیم، یورش به منازل، انفجار مین و ضرب‌وجرح شهروندان توسط نیروهای نظامی و امنیتی دستکم ۱۷۳ نفر را در بلوچستان تحت تأثیر قرار داده است. از این تعداد، ۱۰۷ نفر جان خود را از دست داده و ۶۶ نفر مجروح شده‌اند که از میان کشته‌شدگان، ۳ زن و ۱ کودک حضور دارند و در میان مجروحان نیز ۱۶ زن و ۴ کودک ثبت شده‌اند.

هویت این زندانیان، «علی‌بخش رئیسی»حدودا ۲۷ ساله، فرزند رسول، متاهل دارای یک فرزند و اهل بخش جلگه چاه هاشم شهرستان دلگان و «حسن حسینی‌نارویی»، حدودا ۵۸ ساله، فرزند شهبیک، متأهل و دارای فرزند و اهل شهرستان زاهدان عنوان شده است.

گزارش‌های دریافتی، علی‌بخش در سال ۱۴۰۳ با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر در رودان بازداشت و از دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شده بود که حکم اعدام وی بدون اطلاع خانواده و دیدار آخر به اجرا گذاشته شده است. حسن نیز چند سال پیش با اتهام مشابه در زاهدان بازداشت و از سوی دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شده بود. وی روز شنبه ۲۳ خردادماه برای اجرای حکم به سلول انفرادی منتقل شده است.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در طول سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف در ایران ثبت شده که زندان زاهدان با ثبت ۳۴ مورد اعدام، بیشترین تعداد اجرای احکام را داشته است. در این بین، ۹۴ نفر (حدود ۶۸٫۶ درصد) با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر، ۳۶ نفر (حدود ۲۶٫۳ درصد) به اتهام قتل، ۴ نفر (حدود ۲٫۹ درصد) به اتهامات سیاسی و عقیدتی، ۲ نفر (حدود ۱٫۵ درصد) به اتهام تجاوز به عنف و ۱ نفر (حدود ۰٫۷ درصد) با اتهامی نامشخص اعدام شده‌اند.

هویت این سوختبر مجروح‌شده، «عبدالباسط کلمتی»، ۲۶ ساله، فرزند مراد، متأهل، دارای فرزند و اهل روستای ریمدان از توابع شهرستان دشتیاری محرز شده است.

به گفته منابع، نیروهای نظامی در منطقه خور کلانی در کمین خودروهای سوختبر بوده‌اند و بدون صدور دستور ایست یا هشدار قبلی، به سوی خودروی این سوختبر تیراندازی کرده‌اند که در پی آن، وی بر اثر اصابت گلوله به ناحیه پشت دست مجروح شده است.

لازم به ذکر است که در طول سال ۲۰۲۵ در مجموع دستکم ۱۷۳ سوختبر کشته و ۱۳۲ نفر مجروح شده‌اند. در نتیجه حوادث جاده‌ای، ۱۳۱ نفر جان باخته و ۸۰ نفر مجروح شده‌اند. در اقدامات نظامیان از جمله تیراندازی، انفجار مین، تعقیب‌وگریز و ضرب‌وجرح توسط آنها ۳۷ نفر کشته و ۴۴ نفر مجروح شده‌اند. دو نفر در پی فعالیت سوختبری دچار غرق‌شدگی شده‌اند. افزون بر این، آتش‌سوزی به کشته‌شدن ۱ نفر و مجروح‌شدن ۷ نفر انجامیده و در تیراندازی افراد مسلح ناشناس ۲ نفر کشته و ۱ نفر مجروح شده‌اند. همچنین، در این سال دستکم ۲۱۱ سوختبر بازداشت شده‌اند.

هویت این زندانی بلوچ، «رشید قنبرزهی»، فرزند عبدالکریم، متاهل و دارای ۶ فرزند و اهل روستای چاه زرد از توابع بخش نصرت آباد شهرستان زاهدان محرز شده است.

به گفته منابع، حاجی رشید در سال ۱۳۹۷ تحت جرائم مرتبط با مواد مخدر توسط نیروهای نظامی در اصفهان بازداشت و از سوی دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شده بود. وی قبل از اجرای حکم، توانسته‌ است آخرین ملاقات خود را با شماری از اعضای نزدیک خانواده‌اش داشته باشد.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در طول سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف در ایران ثبت شده که زندان زاهدان با ثبت ۳۴ مورد اعدام، بیشترین تعداد اجرای احکام را داشته است. در این بین، ۹۴ نفر (حدود ۶۸٫۶ درصد) با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر، ۳۶ نفر (حدود ۲۶٫۳ درصد) به اتهام قتل، ۴ نفر (حدود ۲٫۹ درصد) به اتهامات سیاسی و عقیدتی، ۲ نفر (حدود ۱٫۵ درصد) به اتهام تجاوز به عنف و ۱ نفر (حدود ۰٫۷ درصد) با اتهامی نامشخص اعدام شده‌اند.