به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، آمار جمع آوری شده در سال ٢٠٢٣ توسط گروه حقوق بشر بلوچستان نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی ایران همچون سال‌های گذشته حقوق شهروندان بلوچ را در بسیاری از موارد نقض کرده که در این رابطه مراجع قضایی و نهادهای امنیتی نقش پررنگی داشته‌اند.

بر اساس داده‌های جمع آوری شده در سال ٢٠٢٣، دستکم ١٨۴ زندانی بلوچ با اتهامات گوناگون در ٢۶ شهر مختلف ایران که زندان‌های زاهدان با ۵۴ و بیرجند با ٣١ مورد بیشترین تعداد اجرای حکم غیرانسانی اعدام را داشته‌اند، اعدام گشته‌اند که در بین این زندانیان حداقل چهار زن نیز وجود دارد.

در سال ٢٠٢٣، دستکم هفت شهروند بلوچ با اتهامات سیاسی، ١۴٣ زندانی به اتهامات مرتبط با مواد مخدر، ٢۶ نفر با اتهام قتل و هشت نفر نیز با اتهامات دیگر و نامشخص اعدام شده‌اند.

در سال ٢٠٢٣، تیراندازی های مستقیم نیروهای نظامی باعث کشته و زخمی شدن دستکم ١٢٠ شهروند بلوچ شده است. در بین این موارد ٨٠ نفر جان خود را از دست داده و ۴٠ نفر نیز زخمی شده‌اند که در میان این افراد ٩ کودک و ٣ زن وجود دارد. بر اساس داده‌های جمع آوری شده، ماه سپتامبر با ١٣ نفر کشته و ٩ نفر زخمی، مرگبارترین ماه سال برای شهروندان بلوچ در مقابل تیراندازی‌های بدون ضابطه نیروهای نظامی بوده است.

همچنین داده‌های جمع آوری شده در سال ٢٠٢٣، دستکم ۶ زندانی بلوچ در شش شهر مختلف در داخل زندان ها به دلایلی مانند عدم رسیدگی پزشکی و خودکشی جان خود را از دست داده‌اند و یک نفر نیز در کلانتری ١٢ شهر زاهدان، پس از بازداشت و ضرب و جرح توسط نیروهای نظامی کشته شده است.

موارد ثبت شده مرگ زندانیان بلوچ در این سال در زندان‌های ایرانشهر، کرمان، کرج، زاهدان، زابل و مشهد رخ داده است.

همچنین در سال ٢٠٢٣، دستکم ١٩٢ شهروند بلوچ مورد حمله مسلحانه افراد ناشناس قرار گرفته اند که در بین آنها ١۵٠ نفر کشته و ۴٢ نفر زخمی شده‌اند. در بین این افراد دستکم پنج کودک و چهار زن نیز وجود دارند.

بر اساس گزارش سالانه جمع آوری شده، از ابتدای سال ٢٠٢٣ تا پایان سال، دستکم ٣٢١ نفر از سوختبران در حوادث مختلف، کشته و زخمی شده‌اند.

در تیراندازی های مستقیم نیروهای نظامی ۴۵ نفر کشته و زخمی شده‌اند که در این بین، ٢٨ سوختبر جان خود را از دست داده و ١٧ نفر زخمی شده‌اند که دو تن از آنها به وسیله چاقو توسط این نیروها زخمی شده است.

در حوادث جاده‌ای نیز ٢۵٢ تن از سوختبران کشته و زخمی شده‌اند که در بین آنها ١٩۴ نفر جان خود را از دست داده و ۵٨ نفر نیز مجروح گشته‌اند.

در تیراندازی افراد مسلح ناشناس نیز ٨ نفر کشته و دو نفر زخمی شده اند. در حوادث دیگری مانند سیل، آتش سوزی در محل ذخیره سوخت و یک مورد نامشخص نیز دستکم ١۴ نفر کشته و زخمی شده‌اند.

گفتنی است که ماه‌های دسامبر و جولای به ترتیب با ۴۶ و ٣٩ سوختبر کشته و مجروح مرگبارترین ماه‌های سال ٢٠٢٣ برای سوختبران بوده‌اند.

گزارش های دریافتی در رابطه با بازداشت ها حاکی از آن است که دستکم ١١١٢ مورد از بازداشت شهروندان با اتهامات مختلف ثبت شده است که هشت مورد آنها از سوی نیروهای نظامی به صورت فله‌ای (دسته جمعی) انجام شده است.

اکثر این بازداشت ها در رابطه با اعتراضات مسالمت‌آمیز مردم علیه جمهوری اسلامی ایران انجام شده و تا پایان سال ٢٠٢٣ صدها نفر همچنان در بازداشت و بلاتکلیفی محبوس هستند. بسیاری از آنها با احکام سنگین قضایی مواجه شده‌اند که می‌توان به محکوم شدن دستکم هفت نفر به اعدام اشاره کرد.

با توجه به عدم شفاف سازی مقامات قضایی و امنیتی رژیم جمهوری اسلامی ایران، می‌توان گفت که در طول سال ٢٠٢٣ هزاران شهروند بلوچ از سوی نهادهای امنیتی و نظامی بازداشت شده‌اند.

بر اساس گزارش های جمع آوری شده در سال ٢٠٢٣، دستکم یک بار حکم اجرای شلاق در ملا عام در شهر دلگان انجام شده که از هویت فرد و تاریخ دقیق اجرای آن اطلاعی در دست نیست ولی بر اساس مستندات موجود، این حکم در سه ماهه اول سال به اجرا گذاشته شده است.

همچنین در تاریخ ٢٣ دسامبر نیز یک شهروند بلوچ با هویت “ناصر احمدزهی”، ٢٠ ساله به دلیل شرکت در اعتراضات خیابانی علیه جمهوری اسلامی از دادگاه شعبه ١٠٣ زاهدان ضمن محکوم شدن به یک سال حبس به هفتاد ضربه شلاق نیز محکوم شد.

در سال ٢٠٢٣، دستکم شش مورد مرگ کارگران بلوچ در نقاط مختلف ایران ثبت شده که آخرین این موارد فردی با هویت “محمد امین شیهکردک”، ١٩ ساله و اهل زاهدان عنوان شده که در تاریخ ٣٠ نوامبر بدلیل نبود ایمنی در کار از بالای ساختمان سقوط کرده و جان خود را از دست داده است.

استان سیستان و بلوچستان و دیگر مناطق بلوچ نشین در استان های کرمان و هرمزگان از لحاظ توسعه اقتصادی در بدترین شرایط قرار دارند و بر اساس آمار منتشر شده توسط جمهوری اسلامی ایران، بلوچستان بیشترین نرخ بیکاری و فقر را دارا می باشد.

در طول سال ٢٠٢٣ میلادی بر اساس گزارش های دریافتی، نهادهای مختلف امنیتی و دولتی جمهوری اسلامی ایران، ٢١ مورد در دستکم پنج شهر مناطق بلوچ نشین، اقدام به تخریب منازل و تصرف زمین های مردم کرده‌اند. بیشتر این اقدامات در چابهار با هشت و زاهدان با هفت مورد رخ داده است و شهرهای سراوان، میناب و مهرستان نیز در رده‌های بعدی قرار دارند.

همچنین در بسیاری از این موارد نیروهای نظامی حاضر در این عملیات ها علیرغم اینکه با درخواست صاحبان این منازل مبنی بر نشان دادن حکم قضایی موافقت نکرده‌اند، اقدام به ضرب و جرح صاحبان این منازل کرده و باعث مجروح شدن شهروندان شده‌اند.

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان ، امروز ۶ تیر ماه ۱۴۰۲، نیروهای امنیتی پس از بازداشت “عبدالنصیر شه بخش” نوه دختری مولوی عبدالحمید به منزل دختر امام جمعه زاهدان یورش برده و منزل آنها را مورد تفتیش قرار داده و وسایل الکترونیکی شامل گوشی همراه، لپ تاپ و تبلت اعضای خانواده را با خود برده اند.
گفتنی است عبدالنصیر بعد از نماز ظهر در حالی که از حوزه علمیه دارالعلوم مکی خارج و به سوی منزلش در حرکت بود در خیابان رازی توسط نیروهای امنیتی که با چند خودروی شخصی بودند با خشونت بازداشت شد.
عبدالنصیر شه بخش فرزند عبدالرحیم نوه ی دختری مولوی عبدالحمید و از کارکنان دالعلوم مسجد مکی زاهدان است که مدتی پیش نیز به اداره اطلاعات زاهدان احضار و بازجویی شده بود.

لازم به ذکر است که اخیرا بعد از موضوع خنثی شدن توطئه مسمومیت مولوی عبدالحمید، نیروهای امنیتی بازداشت نزدیکان ایشان و کارکنان مسجد مکی را تشدید کرده اند.

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان ، امروز سه‌شنبه ۶ تیر ماه ۱۴۰۲، نیروهای امنیتی لباس شخصی با یورش به محل کار و منزل فیلمبردار و همراه وی در دو عملیات جداگانه آنها را بازداشت کردند.
در زاهدان نیروهای امنیتی همراه با پنج خودروی هایلوکس شخصی با یورش به مغازه باتری فروشی “اسامه شه بخش” در خیابان طباطبایی وی را بازداشت و لوازم شخصی از جمله لپتاپ او را ضبط کرده و با خود بردند.
در تهران نیز نیروهای امنیتی با یورش به محل سکونت “حامد محمدی نیک (براهویی)”، ٢٢ ساله، فرزند محمد را بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل کردند.
گفتنی است که اسامه فیلمبردار و عکاس مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی ،امام جمعه زاهدان و حامد نیز همراه اصلی اسامه هستند که توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده‌اند.
لازم به ذکر است که امروز نیروهای امنیتی نوه مولوی عبدالحمید به نام عبدالنصیر شه بخش را نیز با خشونت بازداشت کرده و به مکانی نامعلوم منتقل کردند

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، دیروز ۱۹ بهمن ۱۴۰۱ نیروهای اطلاعات سپاه در پی یورش به محل سکونت یک دختر فعال محیط زیست بلوچ در شهرستان ايرانشهر، اقدام به بازداشت وی کردند.

هویت شخص بازداشت شده، کبری هوتی،۲۳ ساله و اهل روستای حُمیری شهرستان قصرقند مشخص شده است . نامبرده فارغ‌التحصیل رشته مهندسی صنایع و معادن از دانشگاه صنعت و معدن و فعال محیط زیست می‌باشد.

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، عبدالمالک حملی، شهروند بلوچ بازداشت شده و محبوس در زندان چابهار با گذشت دو ماه از زمان بازداشت، در معرض خطر صدور احکام سنگین قرار دارد.

بر اساس گزارش‌های دریافتی، این شهروند بلوچ، در نیمه اول دی ماه ۱۴۰۱، توسط مسئولان زندان چابهار به قرنطینه (سلول انفرادی) با کمترین امکانات، منتقل شده است.

“عبدالمالک حملی” ١٩ ساله فرزند ملک و اهل چابهار می‌باشد که در تاریخ ٢٠ آبان ماه ۱۴۰۱، توسط نیروهای امنیتی، بدون نشان دادن حکم قضایی، در مسیر منزلش بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل و سپس در آذر ماه به زندان چابهار منتقل شده است. 

بر اساس این گزارش، اولین جلسه دادگاه این جوان بلوچ روز شنبه ۵ آذر ماه برگزار شده و وی به اتهامات “تبلیغ علیه نظام، اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی و خارجی کشور، توهین به رهبری و اخلال در نظم عمومی” متهم شده و اکنون در معرض خطر صدور احکام سنگین قرار دارد.

در جلسه دادگاه بدوی برای آزادی عبدالمالک وثیقه سنگین هشتصد میلیون تومانی صادر شده است. 

گفتنی است که عبدالمالک تک فرزند پسر خانواده است که پدر خودش را چند سال پیش از دست داده و تنها نان آور خانه بوده است.

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان به نقل از رسانک، محسن هاشمزهی زندانی بلوچ که از بابت اتهام قتل به اعدام محکوم و در تاریخ ۱۶ آذر ماه ۱۴۰۱، به سلول انفرادی زندان مرکزی زاهدان جهت اجرای حکم اعدام منتقل و‌ سپس به داخل بند بازگردانده شد، ۳ ماه فرصت داده شده تا مبلغ ۴ میلیارد تومان جهت آزادی پرداخت کند.

«محسن هاشمزهی» ۲۴ ساله، فرزند ظاهر که در سال ۹۹ در یک نزاع  خیابانی و حادثه مرتکب قتل غیرعمد شده بود همچنان در زندان زاهدان محبوس می باشد. 

گفتنی است که خانواده وی توان پرداخت مبلغ تعیین شده جهت آزادی وی را ندارند.

در همین راستا مسجد مکی زاهدان نیازمند بودن خانواده محسن هاشمزهی را جهت کمک‌های مردمی تایید کرده است.

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، حکم اعدام یک زندانی زن بلوچ محبوس در زندان کرمان که در تاریخ ۲۴ اسفند ماه ۱۴۰۰، در ارتباط با اتهامات مواد مخدر از شعبه اول دادگاه انقلاب کرمان صادر شده بود برای بار دوم تائید و به اجرای احکام زندان کرمان ارجاع شد.

هویت این زندانی زن «زرخاتون مزارزهی»، متولد ۱۳۵۶، فرزند سابق ، اهل سراوان، ساکن شهرستان خاش متاهل دارای یک دختر و سرپرست خانواده احراز شده و همسر ایشان پیش از این فوت شده است.

بر اساس این گزارش خانم مزارزهی در ۹ دی ماه ۱۳۹۶ در ایست بازرسی «قلعه زنگی» راین استان کرمان در حالی که قصد عزیمت به شیراز را داشته سوار بر اتوبوس توسط نیروهای مستقر در ایست و بازرسی بازداشت شده است.

گفته می شود خانم مزارزهی به اتهام حمل مواد مشکوفه داخل اتوبوس در ایست بازرسی بازداشت شده که وی بارها این اتهام رد کرده است.

خانم مزارزهی در اظهارات خود در دادگاه عنوان کرده مواد کشف شده متعلق به ایشان نبوده است اما دادگاه بدون توجه به دفاعیات ایشان وی را به اعدام محکوم کرده است.

به گفته یک منبع مطلع، با توجه به عدم تمکن مالی برای گرفتن وکیل مجرب و دفاع موثر از ادعای بی گناهی خود نهایتا در چهارشنبه ۲۴ بهمن ماه ۱۴۰۰، محکوم به اعدام از شعبه اول دادگاه انقلاب کرمان شده بود.

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان به نقل از رسانک، شعیب میربلوچزهی ریگی، نوجوان ۱۸ ساله بلوچ محکوم به اعدام برای چندمین بار تحت شکنجه جهت اخذ اعترافات اجباری قرار گرفته است.

شعیب که پیشتر تحت شکنجه و اعترافات اجباری محکوم به اعدام شده بود، مجددا در بازداشتگاه بند (۹) زندان مرکزی زاهدان توسط نیروهای امنیتی جهت اخذ اعترافات اجباری طی دو ‌روز گذشته تحت شکنجه قرار گرفته است.

بر اساس این گزارش،‌ نیروهای امنیتی این نوجوان بلوچ محکوم به اعدام را طی دو‌ روز گذشته با برهنه کردن جلوی کولر در هوای سرد تحت شکنجه قرار داده و عنوان کرده اند که اگر به لیدری اعتراضات و همکاری با گروه‌های مسلح بلوچ اعتراف بکنی در حکم اعدام تو تخفیف قائل می‌شویم. 

شعیب میربلوچزهی ریگی متولد ۱۸ بهمن ماه ۱۳۸۲ فرزند شریف ساکن زاهدان در روز ۱۳ مهرماه ۱۴۰۱، در خیابان مدنی زاهدان توسط نیروهای امنیتی بازداشت و تحت شکنجه در ذیل اتهام “افساد فی الارض” به اعدام محکوم شده است. وی هم اکنون در بازداشتگاه بند (۹) زندان مرکزی زاهدان در شرایط ممنوع تلفن و ملاقات بسر می‌برد. 

قابل ذکر است پس از ابلاغ حکم اعدام شعیب، به آنها ۲۰ روز فرصت جهت اعتراض داده شده است.

گفتنی پدر شعیب سالها قبل که وی کودکی خردسال بوده وفات نموده و مادرش سرپرستی وی را به عهده دارد.

به‌گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، امروز ۶ دی ماه ۱۴۰۱، هدیه ستوده، فرزند امیرارسلان، دختر دانشجوی ۲۰ ساله زاهدانی که در تاریخ ۲ مهر ماه ۱۴۰۱، در جریان اعتراضات زاهدان بازداشت و در ۱۹ مهر ماه با تودیع قرار وثیقه آزاد شده بود به چهار سال حبس تعزیری محکوم شد.

طبق این گزارش خانم ستوده از بابت اتهام “اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی” از شعبه ۶ دادگاه انقلاب زاهدان به ۴ سال حبس تعزیری محکوم شده است. 

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان به نقل از رسانک، دو نوجوان بلوچ که در تاریخ ۱۲ مهر ماه ۱۴۰۱، توسط اطلاعات سپاه در چابهار بازداشت شده اند بعد از گذشت بیش از هشتاد روز بارداشت و شکنجه در خطر صدور احکام سنگین قرار دارند.

هویت این دو نوجوان بلوچ «فرهاد نخعی» ۱۸ ساله فرزند علی و «محمد فولادی» ۱۸ ساله فرزند عبدالله هر دو اهل چابهار احراز شده است.

به گفته یک منبع مطلع، «فرهاد و محمد متهم به حضور در اعتراضات ۵ مهرماه ۱۴۰۱، در رابطه با تجاوز فرمانده انتظامی به دختر چابهاری بازداشت شده اند».

این منبع افزود: «فرهاد و محمد به مدت یک هفته در چابهار بازداشت بودند و سپس به زاهدان منتقل و به شدت تحت شکنجه قرار گرفته به طوری که وادار به اعترافات اجباری علیه خودشان شده اند».

گفتنی نامبردگان هم اکنون در بند (۹) زندان مرکزی زاهدان در در حال ممنوع تلفن و ملاقات در بازداشت بسر میبرند و هنوز جلسه دادگاه شان برگزار نشده است.