هویت این شهروندان کشته‌شده «معین کُرد» ۲۱ ساله، فرزند حمیدرضا، مجرد‌ و اهل روستای سنگان از توابع شهرستان خاش و «فرشید شهنوازی (میرگل‌زهی)» ۲۸ ساله، متأهل و دارای یک فرزند و اهل خاش و هویت شهروند مجروح و بازداشت‌شده «خالد کُرد» ۳۰ ساله، فرزند دادرحمان، متأهل و اهل خاش عنوان شده است.

بر اساس این گزارش، این سه شهروند با یک دستگاه خودروی پژو ۴۰۵ در محور خاش به ایرانشهر در حال تردد بودند که بدون درگیری مسلحانه و در حالی که به گفته خانواده‌ها هیچ‌گونه سلاح، مواد مخدر یا اقلام غیرمجاز و قاچاقی همراه نداشتند، هدف تیراندازی نیروهای مبارزه با مواد مخدر قرار گرفته‌اند. پس از تیراندازی و مشخص شدن بی‌گناه بودن سرنشینان خودرو، نیروهای نظامی برای شانه خالی کردن از بار مسئولیت، برای این افراد پرونده‌سازی و صحنه‌سازی کرده‌اند. خانواده‌ها تأکید دارند هیچ سلاح یا مواد مخدری از خودروی این افراد کشف نشده و ادعاهای مطرح‌شده در اطلاعیه رسمی با واقعیت مطابقت ندارد.

به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی پلیس استان که مقامات امنیتی مدعی شده‌اند، «از خودروی این افراد یک قبضه سلاح کلاشینکف به همراه مقادیری مهمات کشف و ضبط شده است. با این حال، خانواده‌های قربانیان این روایت را به‌طور کامل رد کرده و می‌گویند سرنشینان خودرو تنها سه نفر بوده‌اند، نه چهار نفر و هیچگونه درگیری مسلحانه یا سلاحی در خودرو وجود نداشته است. آنان خواستار رسیدگی مستقل و بی‌طرفانه به این پرونده، روشن شدن ابعاد حادثه و پاسخگویی مسئولان درباره نحوه کشته شدن این دو شهروند بلوچ و زخمی و بازداشت شدن شهروند دیگر هستند.

هویت این نوجوان بلوچ، «فرزاد ملازهی» حدودا ۱۵ ساله، فرزند نصرالله و اهل سراوان عنوان شده است.

به گفته منابع، نیروهای امنیتی سپاه پاسداران در نزدیکی بیمارستان ایرانمهر سراوان، بدون ایست و هشدار قبلی، این نوجوان را هدف تیراندازی قرار داده‌اند که وی در نتیجه اصابت گلوله به ناحیه سر، وی به شدت مجروح شده است.

منابع افزوده‌اند که پس از اصابت گلوله، نیروهای حاضر نه تنها از انتقال فوری فرزاد به بیمارستان ایرانمهر که در فاصله‌ای بسیار نزدیک از محل حادثه قرار داشته، جلوگیری کرده‌اند، بلکه مانع نزدیک شدن شهروندان و افرادی شده‌اند که قصد کمک‌رسانی را داشته‌اند.

تا لحظه تنظیم این گزارش، دلیل تیراندازی به این نوجوان بلوچ مشخص نشده و هیچ مقام رسمی درباره جزئیات این حادثه توضیحی ارائه نکرده است.

بر اساس مستندات گردآوری‌شده در سال ۲۰۲۵، تیراندازی مستقیم، یورش به منازل، انفجار مین و ضرب‌وجرح شهروندان توسط نیروهای نظامی و امنیتی دستکم ۱۷۳ نفر را در بلوچستان تحت تأثیر قرار داده است. از این تعداد، ۱۰۷ نفر جان خود را از دست داده و ۶۶ نفر مجروح شده‌اند که از میان کشته‌شدگان، ۳ زن و ۱ کودک حضور دارند و در میان مجروحان نیز ۱۶ زن و ۴ کودک ثبت شده‌اند.

هویت این نوجوان بلوچ «سید یوسف هاشمی»، ۱۷ ساله، فرزند سید میرباز هاشمی و اهل زاهدان عنوان شده است‌.

بر اساس این گزارش، سید یوسف که از ساکنان بومی زاهدان بوده و به دلیل نداشتن مدارک هویتی از سوی ارگان‌های نظامی بازداشت و پس از آن به افغانستان رد مرز شده بود، حوالی ساعت ۱۰ صبح، در محدوده‌ای نزدیک پاسگاه مرزی حاجی‌شریف و در فاصله حدود ۶۰ کیلومتری شهر زابل، قصد بازگشت به زاهدان و پیوستن به خانواده خود را داشته که توسط نیروهای مستقر در منطقه هدف تیراندازی مستقیم قرار گرفته است.

گفته می‌شود که گلوله به ناحیه قلب این نوجوان بلوچ اصابت کرده و وی در همان محل جان خود را از دست داده است. پس از وقوع حادثه، پیکر او به بیمارستان زابل منتقل شده اما مسئولان از تحویل جسد به خانواده خودداری کرده و اعلام کرده بودند که قصد دارند پیکر را نیز به آن سوی مرز منتقل کنند.

به گفته نزدیکان این کودک، پس از دو روز پیگیری و مراجعه مداوم، سرانجام عصر روز یکشنبه ۲۴ خردادماه پیکر سید یوسف به بستگانش تحویل داده شده و پس از انتقال پیکر به زاهدان، مراسم تشییع برگزار و در آرامستان نَلُوکی چشمه‌زیارت این شهر، در کنار مزار پدرش به خاک سپرده شده است.

بر اساس مستندات گردآوری‌شده در سال ۲۰۲۵، تیراندازی مستقیم، یورش به منازل، انفجار مین و ضرب‌وجرح شهروندان توسط نیروهای نظامی و امنیتی دستکم ۱۷۳ نفر را در بلوچستان تحت تأثیر قرار داده است. از این تعداد، ۱۰۷ نفر جان خود را از دست داده و ۶۶ نفر مجروح شده‌اند که از میان کشته‌شدگان، ۳ زن و ۱ کودک حضور دارند و در میان مجروحان نیز ۱۶ زن و ۴ کودک ثبت شده‌اند.

هویت این سوختبر مجروح‌شده، «عبدالباسط کلمتی»، ۲۶ ساله، فرزند مراد، متأهل، دارای فرزند و اهل روستای ریمدان از توابع شهرستان دشتیاری محرز شده است.

به گفته منابع، نیروهای نظامی در منطقه خور کلانی در کمین خودروهای سوختبر بوده‌اند و بدون صدور دستور ایست یا هشدار قبلی، به سوی خودروی این سوختبر تیراندازی کرده‌اند که در پی آن، وی بر اثر اصابت گلوله به ناحیه پشت دست مجروح شده است.

لازم به ذکر است که در طول سال ۲۰۲۵ در مجموع دستکم ۱۷۳ سوختبر کشته و ۱۳۲ نفر مجروح شده‌اند. در نتیجه حوادث جاده‌ای، ۱۳۱ نفر جان باخته و ۸۰ نفر مجروح شده‌اند. در اقدامات نظامیان از جمله تیراندازی، انفجار مین، تعقیب‌وگریز و ضرب‌وجرح توسط آنها ۳۷ نفر کشته و ۴۴ نفر مجروح شده‌اند. دو نفر در پی فعالیت سوختبری دچار غرق‌شدگی شده‌اند. افزون بر این، آتش‌سوزی به کشته‌شدن ۱ نفر و مجروح‌شدن ۷ نفر انجامیده و در تیراندازی افراد مسلح ناشناس ۲ نفر کشته و ۱ نفر مجروح شده‌اند. همچنین، در این سال دستکم ۲۱۱ سوختبر بازداشت شده‌اند.

هویت این شهروند بلوچ، «ایرج بامری (میرکی)»، حدوداً ۲۸ ساله، فرزند شیرمحمد، متاهل و اهل شهرستان دلگان عنوان شده است.

به گفته منابع، این حادثه حوالی ساعت ۲۲ رخ داده و نیروهای امنیتی در جریان یورش به محل حضور وی، این شهروند را هدف تیراندازی قرار داده‌اند که در نتیجه آن، وی جان خود را از دست داده است.

در همین راستا، رسانه‌های حکومتی از جمله تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، بدون ذکر هویت فرد کشته‌شده، با انتشار گزارشی اعلام کردند که «محل اختفای یکی از سرکردگان اشرار کشف شده و او در درگیری مسلحانه کشته شده است». این رسانه‌ها مدعی شده‌اند که نیروهای امنیتی پس از رصد اطلاعاتی موفق به کشف مقادیری سلاح و مهمات شده‌اند.

بر اساس مستندات گردآوری‌شده در سال ۲۰۲۵، تیراندازی مستقیم، یورش به منازل، انفجار مین و ضرب‌وجرح شهروندان توسط نیروهای نظامی و امنیتی دستکم ۱۷۳ نفر را در بلوچستان تحت تأثیر قرار داده است. از این تعداد، ۱۰۷ نفر جان خود را از دست داده و ۶۶ نفر مجروح شده‌اند که از میان کشته‌شدگان، ۳ زن و ۱ کودک حضور دارند و در میان مجروحان نیز ۱۶ زن و ۴ کودک ثبت شده‌اند.

هویت این سوختبر جان‌باخته، «یاسر ازبکزهی»، حدوداً ۱۹ ساله، فرزند حبیب، اهل منطقه مرزی شهرستان نیمروز عنوان شده و تا لحظه تنظیم خبر اطلاعی از هویت برادر وی در دست نیست.

بر اساس این گزارش، نیروهای هنگ مرزی بدون هشدار مؤثر به سوی یاسر تیراندازی کرده‌اند و یک گلوله از ناحیه صورت، در نزدیکی گوش، به وی اصابت کرده که در نتیجه آن در همان محل جان خود را از دست داده است.

گفته می‌شود که یاسر از جمله سوختبرانی بوده که برای تأمین معاش خانواده، سوخت را در گالن‌های کوچک به‌صورت کولبری در مسیرهای مرزی جابجا می‌کرده است. پیکر وی پس از وقوع حادثه به خانواده‌اش تحویل داده شده و در زادگاهش به خاک سپرده شده است. همچنین برادر کم‌سن‌وسال یاسر حدود دو هفته قبل از این تیراندازی مورد هدف گلوله نیروهای نظامی قرار گرفته و از ناحیه دست مجروح شده است.

لازم به ذکر است که در طول سال ۲۰۲۵ در مجموع دستکم ۱۷۳ سوختبر کشته و ۱۳۲ نفر مجروح شده‌اند. در نتیجه حوادث جاده‌ای، ۱۳۱ نفر جان باخته و ۸۰ نفر مجروح شده‌اند. در اقدامات نظامیان از جمله تیراندازی، انفجار مین، تعقیب‌وگریز و ضرب‌وجرح توسط آنها ۳۷ نفر کشته و ۴۴ نفر مجروح شده‌اند. دو نفر در پی فعالیت سوختبری دچار غرق‌شدگی شده‌اند. افزون بر این، آتش‌سوزی به کشته‌شدن ۱ نفر و مجروح‌شدن ۷ نفر انجامیده و در تیراندازی افراد مسلح ناشناس ۲ نفر کشته و ۱ نفر مجروح شده‌اند. همچنین، در این سال دستکم ۲۱۱ سوختبر بازداشت شده‌اند.

کشته‌شدن دو شهروند بلوچ در پی تیراندازی نیروهای اداره اطلاعات در سراوان / بازداشت برادر یکی از کشته‌شدگان پس از هشت روز در شهرستان مهرستان
به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان روز چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، مأموران لباس‌شخصی اداره اطلاعات در شهرستان سراوان به سمت یک خودرو شلیک کردند که این تیراندازی به کشته شدن دو شهروند بلوچ منجر شد. در ادامه این رویداد، روز ۷ خردادماه نیز نیروهای اطلاعاتی با یورش به خانه‌ای در روستای «کهن‌مگار»، برادر یکی از مقتولان را بدون اعلام اتهام و بدون داشتن حکم قضایی بازداشت کرده و به مکان نامعلومی بردند.
هویت یکی از کشته‌شدگان «عبدالباسط دهانی» و هویت برادر بازداشت‌شده او «عبدالمالک دهانی» (حدوداً ۲۵ ساله)، هر دو فرزند گل‌محمد، تأیید شده است. این افراد همگی اهل روستای کهن‌مگار از توابع شهرستان مهرستان هستند، اما هنوز از هویت دومین شهروند کشته‌شده در این حادثه جزییاتی در دست نیست.
بر اساس اطلاعات دریافت شده، مأموران اداره اطلاعات در نزدیکی ایست و بازرسی ورودی شهر سراوان به خودروی عبدالباسط و همراهش شلیک کرده‌اند که هر دو نفر در همان لحظه بر اثر اصابت گلوله جان خود را از دست داده‌اند.
پس از این تیراندازی، نیروهای امنیتی پیکر این دو شهروند را با خود برده‌اند. با وجود پیگیری‌های مداوم خانواده‌ها، تا امروز (۹ خردادماه ۱۴۰۵) هیچ‌یک از مقامات پاسخ روشن و شفافی به آن‌ها نداده‌اند و این امر باعث نگرانی شدید خانواده‌ها شده است.
در همین رابطه، روز ۷ خرداد‌ماه نیروهای اداره اطلاعات شهرستان مهرستان به محل سکونت عبدالمالک (برادر عبدالباسط) هجوم برده و او را بدون ارائه حکم قانونی بازداشت کردند. از علت بازداشت، اتهامات احتمالی و محل نگهداری این شهروند هیچ خبری به خانواده‌اش داده نشده است.
اگرچه برخی منابع شمار کشته‌شدگان این تیراندازی را چهار نفر اعلام کرده‌اند، اما تا این لحظه کشته شدن دو نفر دیگر به صورت رسمی تأیید نشده است.

بر اساس گزارش سالانه گروه حقوق بشر بلوچستان ، در سال ۲۰۲۵ مواردی چون تیراندازی مستقیم، یورش به خانه‌ها، انفجار مین و رفتارهای خشونت‌آمیز نیروهای نظامی و امنیتی، دست‌کم ۱۷۳ شهروند را در بلوچستان متأثر کرده است. از این میان، ۱۰۷ نفر (شامل ۳ زن و ۱ کودک) جان باخته و ۶۶ نفر (شامل ۱۶ زن و ۴ کودک) مجروح شده‌اند.

هویت فرد جان‌باخته، محمد هرمزی (هرماگی) حدود ۳۰ ساله، فرزند الله‌نور، متأهل، دارای فرزند و اهل زاهدان گزارش شده است.

این حادثه مرگبار نمونه دیگری از الگوی مکرر اقدامات نیروهای نظامی است که اغلب با تعقیب و گریزهای پرخطر، بدون رعایت اصول تناسب و ضرورت، جان شهروندان غیرمسلح را به خطر می‌اندازد. سوخت‌بری به عنوان یکی از معدود راه‌های امرار معاش در مناطق محروم سیستان و بلوچستان، بارها با چنین حوادثی همراه بوده و منجر به تلفات جانی گسترده شده است.

بر اساس گزارش سالانه گروه حقوق بشر بلوچستان در طول سال ۲۰۲۵ میلادی:

• دست‌کم ۱۷۳ سوختبر در حوادث مختلف جان خود را از دست داده‌اند.
• ۱۳۲ سوختبر مجروح شده‌اند.
• از این میان، ۱۳۱ مورد مرگ و ۸۰ مورد مجروحیت ناشی از حوادث جاده‌ای بوده است.
• ۳۷ نفر در نتیجه اقدامات مستقیم نظامیان (تیراندازی، انفجار مین، تعقیب و گریز، ضرب و جرح) کشته و ۴۴ نفر مجروح شده‌اند.
• دو مورد مرگ بر اثر غرق‌شدگی، یک مورد مرگ و هفت مورد مجروحیت ناشی از آتش‌سوزی، و دو کشته و یک مجروح در تیراندازی افراد مسلح ناشناس گزارش شده است.
• همچنین دست‌کم ۲۱۱ سوختبر در این سال بازداشت شده‌اند.

گروه حقوق بشر بلوچستان بار دیگر تأکید می‌کند که تعقیب و گریزهای پرخطر علیه شهروندان غیرمسلح، به‌ویژه در شرایط جاده‌ای نامناسب و با سرعت بالا، نقض آشکار حق حیات (ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی) و اصول اساسی استفاده از نیروی قهری است. این اقدامات باید فوراً متوقف شود و موارد منجر به مرگ مورد تحقیق مستقل، شفاف و بی‌طرفانه قرار گیرد.

ما خواستار پاسخگویی مقامات مسئول، جبران خسارت خانواده‌های جان‌باختگان و مجروحان، و اتخاذ تدابیر فوری برای جلوگیری از تکرار چنین حوادث دلخراشی هستیم.

گروه حقوق بشر بلوچستان
اسفند ۱۴۰۴

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، بامداد چهارشنبه ۲۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ (مطابق با ۱۸ فوریه ۲۰۲۶)، حوالی ساعت یک بامداد، در پی تعقیب یک خودروی سوختبر توسط نیروهای یگان تکاوری در استان سمنان و تیراندازی به سوی آن، خودرو پس از واژگونی دچار آتش‌سوزی شد و یکی از سرنشینان در میان شعله‌های آتش جان خود را از دست داد.

همزمان، همراه وی که قصد کمک‌رسانی داشته، توسط نیروهای نظامی با خشونت مورد ضرب‌وشتم قرار گرفت، بازداشت شد و نیروها از نزدیک شدن شهروندان برای امدادرسانی جلوگیری کردند.

هویت سوختبر جان‌باخته توسط گروه حقوق بشر بلوچستان «سعید پودینه»، ۲۳ ساله، فرزند پرویز، اهل زابل و ساکن علی‌آباد استان مازندران، احراز شده است.

بر اساس گزارش، نیروهای نظامی پس از تعقیب خودرو اقدام به تیراندازی کردند که در نتیجه آن خودرو واژگون و سپس شعله‌ور شد. با وجود گرفتار بودن این سوختبر در آتش، هیچ اقدام مؤثری برای مهار حریق یا انتقال فوری وی به مراکز درمانی صورت نگرفت.

گفته می‌شود جلوگیری از کمک‌رسانی مردمی و تأخیر در امدادرسانی، نقش مستقیم در جان‌باختن این سوختبر داشته است؛ رخدادی که در ادامه سلسله حوادث مشابه، نگرانی‌ها درباره نحوه برخورد با سوختبران را افزایش داده است.

لازم به ذکر است که در طول سال ۲۰۲۵ ، دست‌کم ۱۷۳ سوختبر کشته و ۱۳۲ نفر مجروح شده‌اند. در نتیجه حوادث جاده‌ای، ۱۳۱ نفر جان باخته و ۸۰ نفر مجروح شده‌اند. در اقدامات نظامیان از جمله تیراندازی، انفجار مین، تعقیب‌وگریز و ضرب‌وجرح توسط آنها، ۳۷ نفر کشته و ۴۴ نفر مجروح شده‌اند. دو نفر در پی فعالیت سوختبری دچار غرق‌شدگی شده‌اند. افزون بر این، آتش‌سوزی به کشته‌شدن ۱ نفر و مجروح‌شدن ۷ نفر انجامیده و در تیراندازی افراد مسلح ناشناس، ۲ نفر کشته و ۱ نفر مجروح شده‌اند. همچنین، در این سال دست‌کم ۲۱۱ سوختبر بازداشت شده‌اند.

این شهروند روز یکشنبه ۲۶ بهمن‌ماه ۱۴۰۴، در پی یورش گسترده نیروهای امنیتی لباس‌شخصی و نظامی با همراهی حدود بیست خودرو و بیش از پنجاه نیروی مسلح به منزل شخصی خانواده در منطقه سرجنگل، هدف تیراندازی مستقیم قرار گرفت و از ناحیه شکم مجروح شد. این یورش بدون ارائه حکم قضایی و بدون اعلام دلیل مشخص انجام شده و با خشونت شدید همراه بوده است.

در همین حادثه، برادر وی «حمید شه‌بخش» حدوداً ۳۰ ساله، فرزند درمحمد، که هنگام خروج از منزل هدف تیراندازی قرار گرفته و مجروح شده بود، روز دوشنبه ۲۷ بهمن‌ماه بر اثر شدت جراحات جان خود را از دست داد.

چهار شهروند بلوچ از اعضای یک خانواده شامل «سعید شه‌بخش» حدوداً ۳۰ ساله فرزند رسول، «حمید شه‌بخش»، «سامین شه‌بخش» و «وحید شه‌بخش» فرزند قاسم، همگی اهل سرجنگل، در این یورش بازداشت شدند. این افراد فاقد سلاح بوده و در منزل شخصی خود حضور داشتند. همچنین چهار دستگاه موتورسیکلت متعلق به خانواده توقیف شده است.

بنا بر اطلاعات دریافتی، «پرویز شه‌بخش» ۳۳ ساله فرزند درمحمد، برادر بزرگتر حمید و سامین، حدود یک ماه پیش توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده و همچنان در وضعیت بلاتکلیف به سر می‌برد.

تا لحظه تنظیم این گزارش، هیچ نهاد رسمی درباره دلیل این یورش مسلحانه، تیراندازی مستقیم به شهروندان غیرمسلح، علت مرگ حمید شه‌بخش یا وضعیت حقوقی بازداشت‌شدگان توضیحی ارائه نکرده است. این اقدام موجب ایجاد رعب و وحشت در میان ساکنان منطقه، به ویژه زنان و کودکان، شده است.

گروه حقوق بشر بلوچستان ضمن محکوم کردن شدید این یورش خشونت‌آمیز و تیراندازی مستقیم به شهروندان، خواستار تحقیقات مستقل، شفاف‌سازی فوری مسئولان، آزادی بازداشت‌شدگان و پاسخگویی در قبال جان‌باختگی و جراحات وارده است. این سازمان همچنین بر لزوم توقف بازداشت‌های خودسرانه و خشونت علیه شهروندان بلوچ تأکید می‌کند.