جان‌باختن یک سوختبر بلوچ در پی تیراندازی نیروهای لباس‌شخصی در محور ایرانشهر به سرباز

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، روز سه‌شنبه ۲۱ مهر ماه ۱۴۰۵، یک سوختبر بلوچ در پی تیراندازی مستقیم نیروهای لباس‌شخصی به سمت خودروی وی در محور ایرانشهر به سرباز و واژگونی خودرو، به‌شدت مجروح شد و پس از انتقال به بیمارستان ایرانشهر جان خود را از دست داد.

هویت این شهروند بلوچ، «حسن (موسی) مکثایی»، فرزند علی، دارای چهار فرزند و اهل شهرستان کهنوج عنوان شده است.

به گفته منابع، این سوختبر با خودروی حامل سوخت در حال حرکت در محور ایرانشهر به سرباز بود که سرنشینان یک دستگاه خودروی پژو ۴۰۵ نقره‌ای فاقد پلاک که لباس‌شخصی بودند، بدون اعلام هشدار یا دستور ایست به سمت خودروی وی تیراندازی کردند. اصابت گلوله به لاستیک خودرو موجب از دست رفتن کنترل آن و واژگونی شدید خودرو شد.

گفته می‌شود که حسن در پی این حادثه از ناحیه سر و پهلو به‌شدت مجروح و به بیمارستان ایرانشهر منتقل شد، اما به دلیل شدت جراحات جان خود را از دست داد.

بر اساس مستندات گردآوری‌شده در سال ۲۰۲۵، تیراندازی مستقیم، یورش به منازل، انفجار مین و ضرب‌وجرح شهروندان توسط نیروهای نظامی و امنیتی دستکم ۱۷۳ نفر را در بلوچستان تحت تأثیر قرار داده است. از این تعداد، ۱۰۷ نفر جان خود را از دست داده و ۶۶ نفر مجروح شده‌اند که از میان کشته‌شدگان، ۳ زن و ۱ کودک حضور دارند و در میان مجروحان نیز ۱۶ زن و ۴ کودک ثبت شده‌اند.

اعدام یک زندانی بلوچ با اتهام «قتل مأمور پلیس راه» در زندان میناب

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، روز سه‌شنبه ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵، حکم اعدام یک زندانی بلوچ که پیشتر به اتهام قتل یک مأمور پلیس راهنمایی و رانندگی به قصاص نفس محکوم شده بود، در زندان میناب در استان هرمزگان اجرا شد.

هویت این زندانی بلوچ، «ابوالحسن رنجبر»، ۳۹ ساله و اهل روستای سرمست از توابع شهرستان میناب عنوان شده است.

بر اساس این گزارش، وی در دی‌ماه ۱۴۰۲ بازداشت و از سوی دادگاه کیفری یک استان هرمزگان به اتهام قتل ستوان‌سوم جاسم حسینیان، مأمور پلیس راه، به قصاص نفس محکوم شده بود.

رنجبر به همراه خواهرش در حال بازگشت از خیاطی به منزل بود که خودروی وی در ایستگاه پلیس راه گهردو در محور جاسک به میناب متوقف شد. به گفته یک منبع آگاه، یکی از مأموران از پنجره خودرو به وی ضربه زده و او را گرفته بود و مرگ مأمور در جریان تلاش رنجبر برای رهایی رخ داده است.

روایت‌های مقام‌های رسمی درباره جزئیات این حادثه یکسان نبوده است؛ فرماندار میناب از درخواست مدارک و بررسی پلاک خودرو سخن گفته، در حالی که فرماندهی انتظامی اعلام کرده بود راننده به دستور توقف توجه نکرده است. با این حال، جزئیات کامل پرونده و روند رسیدگی قضایی به آن به‌صورت شفاف منتشر نشده است

اجرای حکم اعدام یک زندانی بلوچ در زندان گرگان

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، سحرگاه امروز چهارشنبه ۲۲ مهر ماه ۱۴۰۵، حکم اعدام یک زندانی بلوچ در زندان گرگان به اجرا درآمد. وی پیشتر به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بود.

هویت این زندانی، «حبیب رخمشاه (نوتی‌زهی)»، ۵۲ ساله، فرزند نصرالدین، متأهل و دارای پنج فرزند، اهل روستای ارازگل فندرسک از توابع گرگان عنوان شده است.

بر اساس این گزارش، حبیب در سال ۱۳۹۹ به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر در شهرستان کردکوی بازداشت و سپس از سوی دادگاه انقلاب گرگان به اعدام محکوم شده بود. وی روز سه‌شنبه ۲۱ مهرماه برای اجرای حکم به قرنطینه زندان منتقل شده و از خانواده‌اش خواسته شده بود برای آخرین ملاقات به زندان مراجعه کنند.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در طول سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف در ایران ثبت شده که زندان زاهدان با ثبت ۳۴ مورد اعدام، بیشترین تعداد اجرای احکام را داشته است. در این بین، ۹۴ نفر (حدود ۶۸٫۶ درصد) با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر، ۳۶ نفر (حدود ۲۶٫۳ درصد) به اتهام قتل، ۴ نفر (حدود ۲٫۹ درصد) به اتهامات سیاسی و عقیدتی، ۲ نفر (حدود ۱٫۵ درصد) به اتهام تجاوز به عنف و ۱ نفر (حدود ۰٫۷ درصد) با اتهامی نامشخص اعدام شده‌اند.

کشته شدن دست‌کم دو شهروند بلوچ در پی تیراندازی نیروهای امنیتی در زاهدان

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، شامگاه یکشنبه ۱۲ مهرماه ۱۴۰۵، در پی تیراندازی نیروهای امنیتی لباس‌شخصی به سمت سرنشینان یک خودروی سواری در محدوده فلکه کوزه، واقع در منطقه بازار مشترک زاهدان، دست‌کم دو شهروند بلوچ کشته شدند.

هویت دو شهروند کشته‌شده، «محمد ریگی (سنجرانی)»، ۲۲ ساله و «عزیز ریگی»، ۲۳ ساله، معروف به «لالاگل»، احراز شده است. محمد ریگی شاگرد خودرو سوختبری بوده و با مشکل حرکتی در پا مواجه بوده است.

به گفته منابع، افراد حاضر هنگام نزدیک‌شدن نیروهای لباس‌شخصی دست‌های خود را بالا برده و اعلام کرده بودند که تسلیم هستند، اما نیروها به سوی آنان تیراندازی کردند. این منابع همچنین گفته‌اند که پس از زمین‌افتادن افراد، تیراندازی از فاصله نزدیک ادامه یافته و نیروهای امنیتی پیکرهای کشته‌شدگان را با خود برده‌اند. تصاویر دوربین‌های مداربسته مغازه‌های اطراف نیز، به گفته این منابع، پاک شده است.

خانواده‌ها چندین روز از سرنوشت این افراد بی‌اطلاع بوده و نمی‌دانسته‌اند که آنان زنده هستند یا کشته شده‌اند. پس از گذشت چند روز، مسئولان امنیتی با خانواده‌ها تماس گرفته و اعلام کرده‌اند که دو نفر کشته شده‌اند و پیکرهای آنان در سردخانه قرار دارد. همچنین، از خانواده‌ها خواسته شده برای تحویل پیکرها هزینه پرداخت کنند.

رسانه‌های حکومتی نیز پس از این حادثه از کشته‌شدن دو فرد مسلح و فراری در محدوده فلکه کوزه زاهدان خبر داده و آن را در چارچوب یک عملیات امنیتی توصیف کرده بودند؛ روایتی که با اظهارات منابع محلی درباره تسلیم‌شدن افراد پیش از تیراندازی تفاوت دارد.

اجرای حکم اعدام یک زندانی بلوچ در زندان مرکزی کرمان

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، سحرگاه امروز دوشنبه ۲۰ مهر ماه ۱۴۰۵، حکم اعدام دست‌کم یک زندانی بلوچ که پیش‌تر با اتهامات مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بود، در زندان مرکزی کرمان اجرا شد.

هویت این زندانی بلوچ، «امین خواجه‌نظامی»، ۳۳ ساله، فرزند مهدی، متأهل و پدر سه فرزند و اهل شهرستان ریگان احراز شده است.

به گفته منابع، امین در سال ۱۴۰۱ به اتهامات مرتبط با مواد مخدر در شهرستان کرمان بازداشت و سپس از سوی دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شده بود. حکم اعدام وی سحرگاه امروز در زندان مرکزی کرمان اجرا شده است.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در طول سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف در ایران ثبت شده که زندان زاهدان با ثبت ۳۴ مورد اعدام، بیشترین تعداد اجرای احکام را داشته است. در این بین، ۹۴ نفر (حدود ۶۸٫۶ درصد) با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر، ۳۶ نفر (حدود ۲۶٫۳ درصد) به اتهام قتل، ۴ نفر (حدود ۲٫۹ درصد) به اتهامات سیاسی و عقیدتی، ۲ نفر (حدود ۱٫۵ درصد) به اتهام تجاوز به عنف و ۱ نفر (حدود ۰٫۷ درصد) با اتهامی نامشخص اعدام شده‌اند.

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان ، امروز دوشنبه ۲۰ مهرماه ۱۴۰۵، رسانه‌های حکومتی از اجرای حکم اعدام «عمر درستاران»، شهروند بلوچ بازداشت‌شده در فروردین‌ماه ۱۴۰۳، خبر دادند. مقام‌های جمهوری اسلامی ایران مدعی شده‌اند که او از اعضای مسلح گروه جیش‌العدل بوده و در پشتیبانی از عملیات‌های این گروه نقش داشته است؛ با این حال، گزارش‌های پیشین درباره بازداشت او و رد حضورش در یکی از درگیری‌های مورد اشاره رسانه‌های حکومتی، ابهام‌هایی را درباره پرونده وی مطرح کرده بود.

هویت این شهروند بلوچ، «عمر درستاران»، فرزند عبدالقادر، ۲۵ ساله در زمان بازداشت، مجرد و اهل روستای چراغان از توابع شهرستان راسک، توسط رسانک احراز شده بود. او از طلاب سابق مدرسه دینی قاسمی راسک و از شاگردان مولوی عبدالغفار نقشبندی بود و در زمان بازداشت در مدرسه دینی شهر پیشین به تحصیل ادامه می‌داد.

این شهروند بلوچ، شامگاه دوشنبه ۲۰ فروردین‌ماه ۱۴۰۳، پس از نماز عشاء توسط نیروهای لباس‌شخصی اداره اطلاعات در سطح شهر راسک و بدون ارائه حکم قضایی یا توضیح درباره علت بازداشت، دستگیر و به مکانی نامعلوم منتقل شد. با گذشت ۴۰ روز از بازداشت او، خانواده و بستگانش همچنان از محل نگهداری و وضعیت وی بی‌اطلاع بودند و پیگیری‌های آنان نیز پاسخی از سوی مسئولان در پی نداشت.

گزارشی در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳ منتشر کرده بود، آمده بود که برخی رسانه‌های حکومتی با انتشار تصویر عمر درستاران، بازداشت او را به درگیری افراد مسلح جیش‌العدل با نیروهای نظامی در شهرستان سیب و سوران مرتبط کرده بودند؛ این در حالی بود که او سه روز پیش از درگیری مورد اشاره بازداشت شده بود. منابع رسانک در آن زمان تأکید کرده بودند که عمر در روز وقوع آن درگیری در شهرستان سیب و سوران حضور نداشته است. همچنین برخی رسانه‌های حکومتی او را تبعه خارجی معرفی کرده بودند.

بر اساس ادعای مقام‌های حکومتی که هم‌زمان با اعلام خبر اعدام منتشر شده، عمر درستاران در پشتیبانی از حمله به مقر انتظامی شهرستان راسک، مقر سپاه این شهرستان، پایگاه پارود و حملات فروردین‌ماه ۱۴۰۳ به مقرهای نظامی در شهرستان چابهار نقش داشته است. با این حال، در اطلاعات منتشرشده جزئیات روشنی درباره شواهد اثبات‌کننده این اتهامات و نحوه ارتباط آن‌ها با پرونده عمر ارائه نشده است.

با اعلام خبر اعدام این شهروند بلوچ، همچنان اطلاعات مستقلی درباره زمان و جزئیات محاکمه، مستندات ارائه‌شده علیه او، دسترسی به وکیل، امکان دفاع مؤثر و اطلاع خانواده از روند رسیدگی و اجرای حکم در دسترس نیست. روشن‌شدن این موارد برای بررسی رعایت حق دادرسی عادلانه و پاسخ‌گویی درباره روندی که به صدور و اجرای حکم اعدام انجامیده، ضروری است.

هویت این زندانی بلوچ، «حبیب‌الله قنبرزهی‌فرجاد»، ۳۸ ساله، فرزند اله‌داد، متأهل و دارای فرزند و اهل زاهدان توسط حال وش احراز شده است.

بر اساس گزارش‌های دریافتی، حبیب‌الله در آبان‌ماه ۱۴۰۲، در حالی که راننده خودرو بود، در کرمان با اتهامات مرتبط با مواد مخدر بازداشت و سپس به اعدام محکوم شد. به گفته منابع مطلع، مواد مخدر کشف‌شده در این پرونده متعلق به او نبوده است.

اجرای حکم او در حالی صورت گرفت که مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، روز گذشته نسبت به گزارش‌ها درباره احتمال اجرای قریب‌الوقوع حکم اعدام این زندانی ابراز نگرانی کرده و گفته بود که پرونده او را از نزدیک دنبال می‌کند. وی همچنین این پرونده را مشابه موارد دیگری از صدور احکام اعدام در پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر دانسته بود که در چارچوب مأموریت خود مستند کرده است.

مادر و خواهر حبیب‌الله نیز پیش از اجرای حکم، با ابراز نگرانی از اعدام قریب‌الوقوع او خواستار توقف اجرای حکم شده بودند. حبیب‌الله تنها پسر خانواده و نان‌آور آن بود و اعدام او خانواده‌اش را با فقدان سرپرست و مشکلات معیشتی و اجتماعی روبه‌رو می‌کند.

اجرای حکم اعدام این زندانی بلوچ، با وجود ابراز نگرانی گزارشگر ویژه سازمان ملل و درخواست خانواده برای توقف آن، بار دیگر توجه‌ها را به وضعیت محکومان به اعدام در پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر و ضرورت رعایت دادرسی عادلانه جلب می‌کند.

اعدام پنج زندانی بلوچ در زندان‌های زاهدان، جیرفت، ایرانشهر و زابل

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، سحرگاه امروز یکشنبه ۲۲ شهریورماه ۱۴۰۵، حکم اعدام دستکم پنج زندانی بلوچ در زندان‌های زاهدان، جیرفت، ایرانشهر و زابل به اجرا درآمد. این زندانیان پیشتر با اتهامات مرتبط با مواد مخدر بازداشت و از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران به اعدام محکوم شده بودند.
در زندان زاهدان، حکم اعدام «اصغر پیش‌آهنگ»، ۳۳ ساله، فرزند دادمحمد و اهل روستای درانگو از توابع شهرستان زرآباد، اجرا شد. وی در سال ۱۴۰۱ در شهرستان کنارک توسط نیروهای نظامی بازداشت و پس از آن حدود چهار سال در زندان چابهار محبوس بود.
به گفته منابع، اصغر پیش‌آهنگ هنگام بازداشت به کار جابه‌جایی اتباع افغانستانی مشغول بوده و یک تبعه افغانستان نیز همراه وی بازداشت شده است. منابع می‌گویند مواد مخدر کشف‌شده متعلق به این تبعه افغانستان بوده و اصغر از وجود آن اطلاعی نداشته است. وی از ابتدا اتهامات انتسابی را در دادگاه رد کرده، فاقد سابقه کیفری بوده و این نخستین بازداشت او بوده است.
اصغر پیش‌آهنگ روز سه‌شنبه ۱۷ شهریورماه به همراه تبعه افغانستانی و هم‌پرونده‌ای خود از زندان چابهار به زندان زاهدان منتقل شده و سپس به قرنطینه منتقل شده بود. خانواده وی از این انتقال مطلع نشده بودند و یکی از زندانیان خانواده را در جریان قرار داده بود.
در زندان جیرفت نیز حکم اعدام «یوسف آبیل»، ۲۷ ساله، فرزند امان‌الله، متأهل و دارای دو فرزند خردسال و اهل زابل اجرا شد. وی در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳ در جیرفت بازداشت و پس از حدود دو سال نگهداری در زندان این شهر، توسط دادگاه جیرفت به اعدام محکوم شده بود. یوسف آبیل روز جمعه ۲۰ شهریورماه برای اجرای حکم به سلول انفرادی منتقل شده بود.
در زندان ایرانشهر، حکم اعدام «محمد موسی‌زهی»، ۳۴ ساله، فرزند سید امیر، متأهل و پدر دو فرزند خردسال و ساکن ایرانشهر اجرا شد. وی در آبان‌ماه ۱۴۰۲ در ایرانشهر بازداشت و سپس توسط دادگاه این شهر به اعدام محکوم شده بود. محمد موسی‌زهی روز شنبه ۲۱ شهریورماه به سلول انفرادی منتقل و سحرگاه روز بعد حکم اعدام وی اجرا شد. تا زمان تنظیم این گزارش، مسئولان زندان و دستگاه قضایی درباره اجرای این حکم اطلاع‌رسانی رسمی نکرده‌اند.
همچنین در زندان زابل، حکم اعدام دو زندانی بلوچ به نام‌های «هاشم رخشانی»، ۳۴ ساله، فرزند عزت، متأهل و دارای دو فرزند و اهل زهک، و «امان‌الله نظرخانی»، فرزند کریم و اهل روستای ده‌نادر از توابع شهرستان زهک، به اجرا درآمد.
هاشم رخشانی حدود سه سال پیش به اتهامات مرتبط با مواد مخدر در زابل بازداشت و سپس توسط دستگاه قضایی به اعدام محکوم شده بود. وی روز شنبه ۲۱ شهریورماه به سلول انفرادی منتقل و صبح روز یکشنبه حکم اعدام وی اجرا شد.
امان‌الله نظرخانی نیز اوایل سال ۱۴۰۲ در نزدیکی مرز میلک بازداشت و پس از حدود سه سال نگهداری در زندان زابل، از سوی دادگاه این شهر به اعدام محکوم شده بود. حکم اعدام وی نیز همزمان با هاشم رخشانی در زندان زابل اجرا شد.
از وضعیت و سرنوشت پرونده تبعه افغانستانی که همراه اصغر پیش‌آهنگ بازداشت شده بود، اطلاعی در دست نیست.
بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در طول سال ۲۰۲۵، دستکم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف ایران ثبت شده است. زندان زاهدان با ثبت ۳۴ مورد اعدام، بیشترین تعداد اجرای احکام را داشته است. از این میان، ۹۴ نفر، معادل حدود ۶۸.۶ درصد، با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر، ۳۶ نفر، معادل حدود ۲۶.۳ درصد، به اتهام قتل، چهار نفر، معادل حدود ۲.۹ درصد، با اتهامات سیاسی و عقیدتی، دو نفر، معادل حدود ۱.۵ درصد، به اتهام تجاوز به عنف و یک نفر، معادل حدود ۰.۷ درصد، با اتهامی نامشخص اعدام شده‌اند.

اعدام یک زندانی بلوچ در زندان مرکزی اصفهان

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، سحرگاه روز چهارشنبه ۱۸ شهریور ماه ۱۴۰۵، حکم اعدام دست‌کم یک زندانی بلوچ در زندان مرکزی اصفهان اجرا شد. این زندانی پیشتر در یک پرونده مرتبط با مواد مخدر توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران به اعدام محکوم شده بود.

هویت این زندانی «محمدیوسف عیسی‌زهی (ریگی)»، حدوداً ۴۰ ساله، فرزند یعقوب، متأهل و پدر پنج فرزند، ساکن چاه‌جمال ایرانشهر عنوان شده است.

بر اساس این گزارش، محمدیوسف در سال ۱۴۰۱ در اصفهان به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و سپس توسط دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شده بود. او پیش از اجرای حکم، سه مرتبه به سلول انفرادی منتقل شده بود تا حکم اعدامش اجرا شود، اما هر بار بدون اجرای حکم به بند زندان بازگردانده شده بود.

منابع همچنین گفته‌اند که این زندانی در دوران حبس موفق به حفظ قرآن کریم شده بود و در نهایت در آخرین انتقال به سلول انفرادی، حکم اعدام او در زندان مرکزی اصفهان اجرا شده است.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در طول سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف در ایران ثبت شده که زندان زاهدان با ثبت ۳۴ مورد اعدام، بیشترین تعداد اجرای احکام را داشته است. در این بین، ۹۴ نفر (حدود ۶۸٫۶ درصد) با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر، ۳۶ نفر (حدود ۲۶٫۳ درصد) به اتهام قتل، ۴ نفر (حدود ۲٫۹ درصد) به اتهامات سیاسی و عقیدتی، ۲ نفر (حدود ۱٫۵ درصد) به اتهام تجاوز به عنف و ۱ نفر (حدود ۰٫۷ درصد) با اتهامی نامشخص اعدام شده‌اند.

اجرای اعدام دو زندانی بلوچ در زاهدان و یزد
به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، سحرگاه سه‌شنبه ۳ شهریور ۱۴۰۵، حکم اعدام دو زندانی اهل سیستان‌ و بلوچستان در زندان‌های زاهدان و یزد اجرا شد.
در زندان مرکزی زاهدان، امید (علی‌اکبر) شاهوزهی، متأهل و دارای دو فرزند، که حدود چهار سال پیش در زاهدان بازداشت و به اتهام «قتل» به اعدام محکوم شده بود، اعدام شد. بنا بر گزارش منابع، او از زمان بازداشت این اتهام را رد کرده و بر بی‌گناهی خود تأکید داشته است.
همزمان، علی‌اصغر سالارزهی، حدوداً ۴۲ ساله و اهل زابل، پس از حدود هفت سال حبس در زندان یزد اعدام شد. او از سال ۱۳۹۸ به اتهام مرتبط با «مواد مخدر» در زندان بود و پیش از اجرای حکم، برای آخرین ملاقات به قرنطینه منتقل شده بود.
بر اساس آمار گردآوری‌شده توسط گروه حقوق بشر بلوچستان، در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۱۳۷ زندانی بلوچ در ۲۷ زندان ایران اعدام شدند که ۹۴ مورد آن مرتبط با جرائم مواد مخدر و ۳۶ مورد مربوط به اتهام قتل بوده است. زندان زاهدان با ۳۴ مورد، بیشترین شمار اعدام زندانیان بلوچ را در این آمار داشته است.