جان‌باختن یک سوختبر بلوچ در پی تیراندازی نیروهای لباس‌شخصی در محور ایرانشهر به سرباز

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، روز سه‌شنبه ۲۱ مهر ماه ۱۴۰۵، یک سوختبر بلوچ در پی تیراندازی مستقیم نیروهای لباس‌شخصی به سمت خودروی وی در محور ایرانشهر به سرباز و واژگونی خودرو، به‌شدت مجروح شد و پس از انتقال به بیمارستان ایرانشهر جان خود را از دست داد.

هویت این شهروند بلوچ، «حسن (موسی) مکثایی»، فرزند علی، دارای چهار فرزند و اهل شهرستان کهنوج عنوان شده است.

به گفته منابع، این سوختبر با خودروی حامل سوخت در حال حرکت در محور ایرانشهر به سرباز بود که سرنشینان یک دستگاه خودروی پژو ۴۰۵ نقره‌ای فاقد پلاک که لباس‌شخصی بودند، بدون اعلام هشدار یا دستور ایست به سمت خودروی وی تیراندازی کردند. اصابت گلوله به لاستیک خودرو موجب از دست رفتن کنترل آن و واژگونی شدید خودرو شد.

گفته می‌شود که حسن در پی این حادثه از ناحیه سر و پهلو به‌شدت مجروح و به بیمارستان ایرانشهر منتقل شد، اما به دلیل شدت جراحات جان خود را از دست داد.

بر اساس مستندات گردآوری‌شده در سال ۲۰۲۵، تیراندازی مستقیم، یورش به منازل، انفجار مین و ضرب‌وجرح شهروندان توسط نیروهای نظامی و امنیتی دستکم ۱۷۳ نفر را در بلوچستان تحت تأثیر قرار داده است. از این تعداد، ۱۰۷ نفر جان خود را از دست داده و ۶۶ نفر مجروح شده‌اند که از میان کشته‌شدگان، ۳ زن و ۱ کودک حضور دارند و در میان مجروحان نیز ۱۶ زن و ۴ کودک ثبت شده‌اند.

اعدام یک زندانی بلوچ با اتهام «قتل مأمور پلیس راه» در زندان میناب

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، روز سه‌شنبه ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵، حکم اعدام یک زندانی بلوچ که پیشتر به اتهام قتل یک مأمور پلیس راهنمایی و رانندگی به قصاص نفس محکوم شده بود، در زندان میناب در استان هرمزگان اجرا شد.

هویت این زندانی بلوچ، «ابوالحسن رنجبر»، ۳۹ ساله و اهل روستای سرمست از توابع شهرستان میناب عنوان شده است.

بر اساس این گزارش، وی در دی‌ماه ۱۴۰۲ بازداشت و از سوی دادگاه کیفری یک استان هرمزگان به اتهام قتل ستوان‌سوم جاسم حسینیان، مأمور پلیس راه، به قصاص نفس محکوم شده بود.

رنجبر به همراه خواهرش در حال بازگشت از خیاطی به منزل بود که خودروی وی در ایستگاه پلیس راه گهردو در محور جاسک به میناب متوقف شد. به گفته یک منبع آگاه، یکی از مأموران از پنجره خودرو به وی ضربه زده و او را گرفته بود و مرگ مأمور در جریان تلاش رنجبر برای رهایی رخ داده است.

روایت‌های مقام‌های رسمی درباره جزئیات این حادثه یکسان نبوده است؛ فرماندار میناب از درخواست مدارک و بررسی پلاک خودرو سخن گفته، در حالی که فرماندهی انتظامی اعلام کرده بود راننده به دستور توقف توجه نکرده است. با این حال، جزئیات کامل پرونده و روند رسیدگی قضایی به آن به‌صورت شفاف منتشر نشده است

اجرای حکم اعدام یک زندانی بلوچ در زندان گرگان

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، سحرگاه امروز چهارشنبه ۲۲ مهر ماه ۱۴۰۵، حکم اعدام یک زندانی بلوچ در زندان گرگان به اجرا درآمد. وی پیشتر به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بود.

هویت این زندانی، «حبیب رخمشاه (نوتی‌زهی)»، ۵۲ ساله، فرزند نصرالدین، متأهل و دارای پنج فرزند، اهل روستای ارازگل فندرسک از توابع گرگان عنوان شده است.

بر اساس این گزارش، حبیب در سال ۱۳۹۹ به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر در شهرستان کردکوی بازداشت و سپس از سوی دادگاه انقلاب گرگان به اعدام محکوم شده بود. وی روز سه‌شنبه ۲۱ مهرماه برای اجرای حکم به قرنطینه زندان منتقل شده و از خانواده‌اش خواسته شده بود برای آخرین ملاقات به زندان مراجعه کنند.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در طول سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف در ایران ثبت شده که زندان زاهدان با ثبت ۳۴ مورد اعدام، بیشترین تعداد اجرای احکام را داشته است. در این بین، ۹۴ نفر (حدود ۶۸٫۶ درصد) با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر، ۳۶ نفر (حدود ۲۶٫۳ درصد) به اتهام قتل، ۴ نفر (حدود ۲٫۹ درصد) به اتهامات سیاسی و عقیدتی، ۲ نفر (حدود ۱٫۵ درصد) به اتهام تجاوز به عنف و ۱ نفر (حدود ۰٫۷ درصد) با اتهامی نامشخص اعدام شده‌اند.

کشته شدن دست‌کم دو شهروند بلوچ در پی تیراندازی نیروهای امنیتی در زاهدان

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، شامگاه یکشنبه ۱۲ مهرماه ۱۴۰۵، در پی تیراندازی نیروهای امنیتی لباس‌شخصی به سمت سرنشینان یک خودروی سواری در محدوده فلکه کوزه، واقع در منطقه بازار مشترک زاهدان، دست‌کم دو شهروند بلوچ کشته شدند.

هویت دو شهروند کشته‌شده، «محمد ریگی (سنجرانی)»، ۲۲ ساله و «عزیز ریگی»، ۲۳ ساله، معروف به «لالاگل»، احراز شده است. محمد ریگی شاگرد خودرو سوختبری بوده و با مشکل حرکتی در پا مواجه بوده است.

به گفته منابع، افراد حاضر هنگام نزدیک‌شدن نیروهای لباس‌شخصی دست‌های خود را بالا برده و اعلام کرده بودند که تسلیم هستند، اما نیروها به سوی آنان تیراندازی کردند. این منابع همچنین گفته‌اند که پس از زمین‌افتادن افراد، تیراندازی از فاصله نزدیک ادامه یافته و نیروهای امنیتی پیکرهای کشته‌شدگان را با خود برده‌اند. تصاویر دوربین‌های مداربسته مغازه‌های اطراف نیز، به گفته این منابع، پاک شده است.

خانواده‌ها چندین روز از سرنوشت این افراد بی‌اطلاع بوده و نمی‌دانسته‌اند که آنان زنده هستند یا کشته شده‌اند. پس از گذشت چند روز، مسئولان امنیتی با خانواده‌ها تماس گرفته و اعلام کرده‌اند که دو نفر کشته شده‌اند و پیکرهای آنان در سردخانه قرار دارد. همچنین، از خانواده‌ها خواسته شده برای تحویل پیکرها هزینه پرداخت کنند.

رسانه‌های حکومتی نیز پس از این حادثه از کشته‌شدن دو فرد مسلح و فراری در محدوده فلکه کوزه زاهدان خبر داده و آن را در چارچوب یک عملیات امنیتی توصیف کرده بودند؛ روایتی که با اظهارات منابع محلی درباره تسلیم‌شدن افراد پیش از تیراندازی تفاوت دارد.

اجرای حکم اعدام یک زندانی بلوچ در زندان مرکزی کرمان

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان، سحرگاه امروز دوشنبه ۲۰ مهر ماه ۱۴۰۵، حکم اعدام دست‌کم یک زندانی بلوچ که پیش‌تر با اتهامات مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بود، در زندان مرکزی کرمان اجرا شد.

هویت این زندانی بلوچ، «امین خواجه‌نظامی»، ۳۳ ساله، فرزند مهدی، متأهل و پدر سه فرزند و اهل شهرستان ریگان احراز شده است.

به گفته منابع، امین در سال ۱۴۰۱ به اتهامات مرتبط با مواد مخدر در شهرستان کرمان بازداشت و سپس از سوی دادگاه انقلاب این شهر به اعدام محکوم شده بود. حکم اعدام وی سحرگاه امروز در زندان مرکزی کرمان اجرا شده است.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در طول سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۳۷ مورد اجرای حکم اعدام علیه زندانیان بلوچ در ۲۷ زندان مختلف در ایران ثبت شده که زندان زاهدان با ثبت ۳۴ مورد اعدام، بیشترین تعداد اجرای احکام را داشته است. در این بین، ۹۴ نفر (حدود ۶۸٫۶ درصد) با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر، ۳۶ نفر (حدود ۲۶٫۳ درصد) به اتهام قتل، ۴ نفر (حدود ۲٫۹ درصد) به اتهامات سیاسی و عقیدتی، ۲ نفر (حدود ۱٫۵ درصد) به اتهام تجاوز به عنف و ۱ نفر (حدود ۰٫۷ درصد) با اتهامی نامشخص اعدام شده‌اند.

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان ، امروز دوشنبه ۲۰ مهرماه ۱۴۰۵، رسانه‌های حکومتی از اجرای حکم اعدام «عمر درستاران»، شهروند بلوچ بازداشت‌شده در فروردین‌ماه ۱۴۰۳، خبر دادند. مقام‌های جمهوری اسلامی ایران مدعی شده‌اند که او از اعضای مسلح گروه جیش‌العدل بوده و در پشتیبانی از عملیات‌های این گروه نقش داشته است؛ با این حال، گزارش‌های پیشین درباره بازداشت او و رد حضورش در یکی از درگیری‌های مورد اشاره رسانه‌های حکومتی، ابهام‌هایی را درباره پرونده وی مطرح کرده بود.

هویت این شهروند بلوچ، «عمر درستاران»، فرزند عبدالقادر، ۲۵ ساله در زمان بازداشت، مجرد و اهل روستای چراغان از توابع شهرستان راسک، توسط رسانک احراز شده بود. او از طلاب سابق مدرسه دینی قاسمی راسک و از شاگردان مولوی عبدالغفار نقشبندی بود و در زمان بازداشت در مدرسه دینی شهر پیشین به تحصیل ادامه می‌داد.

این شهروند بلوچ، شامگاه دوشنبه ۲۰ فروردین‌ماه ۱۴۰۳، پس از نماز عشاء توسط نیروهای لباس‌شخصی اداره اطلاعات در سطح شهر راسک و بدون ارائه حکم قضایی یا توضیح درباره علت بازداشت، دستگیر و به مکانی نامعلوم منتقل شد. با گذشت ۴۰ روز از بازداشت او، خانواده و بستگانش همچنان از محل نگهداری و وضعیت وی بی‌اطلاع بودند و پیگیری‌های آنان نیز پاسخی از سوی مسئولان در پی نداشت.

گزارشی در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳ منتشر کرده بود، آمده بود که برخی رسانه‌های حکومتی با انتشار تصویر عمر درستاران، بازداشت او را به درگیری افراد مسلح جیش‌العدل با نیروهای نظامی در شهرستان سیب و سوران مرتبط کرده بودند؛ این در حالی بود که او سه روز پیش از درگیری مورد اشاره بازداشت شده بود. منابع رسانک در آن زمان تأکید کرده بودند که عمر در روز وقوع آن درگیری در شهرستان سیب و سوران حضور نداشته است. همچنین برخی رسانه‌های حکومتی او را تبعه خارجی معرفی کرده بودند.

بر اساس ادعای مقام‌های حکومتی که هم‌زمان با اعلام خبر اعدام منتشر شده، عمر درستاران در پشتیبانی از حمله به مقر انتظامی شهرستان راسک، مقر سپاه این شهرستان، پایگاه پارود و حملات فروردین‌ماه ۱۴۰۳ به مقرهای نظامی در شهرستان چابهار نقش داشته است. با این حال، در اطلاعات منتشرشده جزئیات روشنی درباره شواهد اثبات‌کننده این اتهامات و نحوه ارتباط آن‌ها با پرونده عمر ارائه نشده است.

با اعلام خبر اعدام این شهروند بلوچ، همچنان اطلاعات مستقلی درباره زمان و جزئیات محاکمه، مستندات ارائه‌شده علیه او، دسترسی به وکیل، امکان دفاع مؤثر و اطلاع خانواده از روند رسیدگی و اجرای حکم در دسترس نیست. روشن‌شدن این موارد برای بررسی رعایت حق دادرسی عادلانه و پاسخ‌گویی درباره روندی که به صدور و اجرای حکم اعدام انجامیده، ضروری است.

هویت این زندانی بلوچ، «حبیب‌الله قنبرزهی‌فرجاد»، ۳۸ ساله، فرزند اله‌داد، متأهل و دارای فرزند و اهل زاهدان توسط حال وش احراز شده است.

بر اساس گزارش‌های دریافتی، حبیب‌الله در آبان‌ماه ۱۴۰۲، در حالی که راننده خودرو بود، در کرمان با اتهامات مرتبط با مواد مخدر بازداشت و سپس به اعدام محکوم شد. به گفته منابع مطلع، مواد مخدر کشف‌شده در این پرونده متعلق به او نبوده است.

اجرای حکم او در حالی صورت گرفت که مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، روز گذشته نسبت به گزارش‌ها درباره احتمال اجرای قریب‌الوقوع حکم اعدام این زندانی ابراز نگرانی کرده و گفته بود که پرونده او را از نزدیک دنبال می‌کند. وی همچنین این پرونده را مشابه موارد دیگری از صدور احکام اعدام در پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر دانسته بود که در چارچوب مأموریت خود مستند کرده است.

مادر و خواهر حبیب‌الله نیز پیش از اجرای حکم، با ابراز نگرانی از اعدام قریب‌الوقوع او خواستار توقف اجرای حکم شده بودند. حبیب‌الله تنها پسر خانواده و نان‌آور آن بود و اعدام او خانواده‌اش را با فقدان سرپرست و مشکلات معیشتی و اجتماعی روبه‌رو می‌کند.

اجرای حکم اعدام این زندانی بلوچ، با وجود ابراز نگرانی گزارشگر ویژه سازمان ملل و درخواست خانواده برای توقف آن، بار دیگر توجه‌ها را به وضعیت محکومان به اعدام در پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر و ضرورت رعایت دادرسی عادلانه جلب می‌کند.

به گزارش گروه حقوق بشر بلوچستان (BHRG)، روز جمعه ۹ اکتبر ۲۰۲۶، عبدالله قنبرزهی، شهروند بلوچ و پدر دو فرزند، در پی تیراندازی نیروهای امنیتی در منطقه چشمه‌زیارت شهرستان زاهدان جان خود را از دست داد.

هویت وی، فرزند جمعه و اهل منطقه دومگ از توابع زاهدان، احراز شده است.

بر اساس اطلاعات دریافتی، عبدالله قنبرزهی حدود ساعت ۱۳:۳۰ برای خرید از منطقه دومگ به سمت زاهدان در حرکت بود. وی که به گفته نزدیکانش هیچ ارتباطی با درگیری‌های منطقه نداشت و بدون سلاح در حال عبور بود، پس از وقوع درگیری و انفجار در مسیر، هدف تیراندازی نیروهای امنیتی قرار گرفت و بر اثر اصابت گلوله جان باخت.

رسانه‌های حکومتی پس از این رویداد، او را به دست داشتن در بمب‌گذاری کنار جاده و کشته شدن دو نیروی نظامی متهم کردند؛ ادعایی که نزدیکان وی به‌شدت رد کرده‌اند.

کشته شدن عبدالله قنبرزهی، شهروندی که بنا بر اطلاعات موجود صرفاً در حال عبور از مسیر بوده است، بار دیگر نگرانی‌ها درباره حفظ جان غیرنظامیان و ضرورت رعایت اصول حفاظت از جان شهروندان در جریان عملیات‌های امنیتی را برجسته می‌کند.

حفاظت از جان غیرنظامیان، رعایت اصل تناسب در استفاده از زور و انجام تحقیقات مستقل و شفاف درباره موارد مرگ ناشی از تیراندازی نیروهای امنیتی، از الزامات اساسی حقوق بشر است.

به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام، گروه حقوق بشر بلوچستان (BHRG) بر ضرورت حفاظت از حق حیات، پایان دادن به اجرای مجازات اعدام و مقابله با تبعیض علیه ملت بلوچ در ایران تأکید می‌کند.

بر اساس گزارش مستند و راستی‌آزمایی‌شده گروه حقوق بشر بلوچستان، دست‌کم ۳۵ شهروند بلوچ در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ در زندان‌های ایران اعدام شده‌اند. از این تعداد، ۲۸ نفر با اتهامات مرتبط با مواد مخدر، چهار نفر به اتهام قتل و سه نفر با اتهامات سیاسی اعدام شده‌اند. همچنین دست‌کم ۱۱ زندانی پیش از اجرای حکم از آخرین ملاقات با خانواده‌های خود محروم شده‌اند.

اجرای گسترده احکام اعدام در بلوچستان، به‌ویژه در پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر، در بستر محرومیت‌های ساختاری و تبعیض علیه ملت بلوچ، نگرانی‌های جدی درباره برابری در برابر قانون و رعایت حق دادرسی عادلانه ایجاد می‌کند. محدودیت دسترسی به اطلاعات و دشواری راستی‌آزمایی موارد نیز نشان می‌دهد که آمار واقعی ممکن است بالاتر از موارد مستندشده باشد.

روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام یادآور ضرورت پاسداری از حق حیات، کرامت انسانی و تضمین عدالت برای همگان است. مستندسازی مستقل اعدام‌ها و توجه جامعه بین‌المللی به وضعیت ملت بلوچ، نقشی مهم در افزایش آگاهی و پاسخ‌گویی در برابر نقض حقوق بشر دارد.

خبرنامه سپتامبر ۲۰۲۶

گروه حقوق بشر بلوچستان (BHRG)

اعدام ۱۱ شهروند بلوچ

در سپتامبر ۲۰۲۶، دست‌کم ۱۱ شهروند بلوچ در زندان‌های مختلف ایران اعدام شدند. اسامی و محل اجرای احکام، بر اساس گزارش‌های منتشرشده توسط گروه حقوق بشر بلوچستان، به شرح زیر است:

• سینا علی‌پور — زندان مرکزی زاهدان — ۱ سپتامبر
• اصغر پیش‌آهنگ — زندان مرکزی زاهدان — ۱۳ سپتامبر
• یوسف آبیل — زندان جیرفت — ۱۳ سپتامبر
• محمد موسی‌زهی — زندان ایرانشهر — ۱۳ سپتامبر
• هاشم رخشانی — زندان زابل — ۱۳ سپتامبر
• امان‌الله نظرخانی — زندان زابل — ۱۳ سپتامبر
• محمدیوسف عیسی‌زهی (ریگی) — زندان مرکزی اصفهان — ۹ سپتامبر
• عبدالغنی سالارزهی — زندان مرکزی اصفهان — ۲۸ سپتامبر
• علی‌زِهی — زندان مرکزی کرمان (شهاب) — سپتامبر
• عبدالحمید شیِهکی — زندان مرکزی کرمان (شهاب) — سپتامبر
• یک زندانی بلوچ دیگر — در گزارش‌های ماه سپتامبر BHRG ثبت شده است.

بخش قابل توجهی از این احکام در پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر اجرا شده است. در برخی پرونده‌ها نیز زندانیان پیش از اجرای حکم، اتهامات مطرح‌شده علیه خود را رد کرده و نسبت به روند رسیدگی قضایی اعتراض داشته‌اند.

کشته‌شدن شهروندان بلوچ در تیراندازی نیروهای نظامی و امنیتی

در جریان سپتامبر، دست‌کم چهار شهروند بلوچ در پی تیراندازی یا عملیات نیروهای نظامی و امنیتی جان خود را از دست دادند.

عیسی هوت‌جلالی (سابقی)، حدود ۲۳ ساله، در ۱۹ سپتامبر در روستای پنگ در شهرستان جازموریان پس از تیراندازی نیروهای گردان و اداره اطلاعات جان باخت.

یاسین نارویی، حدود ۲۴ ساله، در جریان درگیری نیروهای نظامی و امنیتی با افراد حاضر در یک منزل در منطقه حصاروئیه زاهدان کشته شد. در این درگیری یک شهروند دیگر نیز که مهمان منزل بود جان باخت.

عبید زردکوهی، حدود ۲۸ ساله، در جریان یورش نیروهای امنیتی به منزل او در روستای سرکهوران ایرانشهر و درگیری حدوداً ۲۰ دقیقه‌ای هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.

مهدی سنچولی، ۵۰ ساله و سوختبر، نیز پس از تیراندازی نیروهای نظامی در نزدیکی ایست‌وبازرسی محور قائن در خراسان جنوبی جان خود را از دست داد.

در یکی از موارد تکان‌دهنده دیگر، محمدامین دهقان، کودک چهار ساله بلوچ، در ۲۴ سپتامبر در منطقه جهادآباد سراوان پس از تیراندازی نیروهای نظامی و امنیتی به یک خودروی حامل آب آشامیدنی، از ناحیه سر هدف گلوله قرار گرفت و جان باخت. پدر او، اسحاق دهقان، نیز در این تیراندازی به‌شدت مجروح شد.

چهار سال پس از جمعه خونین زاهدان

در سپتامبر، همزمان با چهارمین سالگرد «جمعه خونین زاهدان»، گروه حقوق بشر بلوچستان گزارشی درباره ادامه دادخواهی خانواده‌های قربانیان منتشر کرد.

در ۸ مهر ۱۴۰۱ / ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران در اطراف مصلای مکی زاهدان به سوی شهروندان و نمازگزاران تیراندازی کردند. بر اساس مستندات BHRG، بیش از ۱۰۰ شهروند بلوچ کشته و بیش از ۳۰۰ نفر زخمی شدند.

چهار سال پس از این واقعه، خانواده‌های قربانیان همچنان خواستار روشن‌شدن حقیقت، شناسایی عاملان و آمران، تحقیقات مستقل و اجرای عدالت هستند.

محکومیت چهار شهروند بلوچ در ارتباط با اعتراضات ۱۴۰۱

چهار شهروند بلوچ، حمیدرضا کوهکن، محمد خروت دین‌محمدی، احمدعلی کوهکن و خالد کاشانی، از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، توسط شعبه ۱۰۳ دادگاه کیفری دو زاهدان مجموعاً به ۱۷ سال و یک روز حبس محکوم شدند.

حمیدرضا کوهکن، احمدعلی کوهکن و محمد خروت دین‌محمدی هر کدام به پنج سال حبس و خالد کاشانی به دو سال و یک روز حبس تعزیری محکوم شد که اجرای آن به مدت سه سال به حالت تعلیق درآمد.

محمد خروت دین‌محمدی هنگام بازداشت تنها ۱۶ سال داشت. احمدعلی کوهکن نیز پیشتر در جریان جمعه خونین زاهدان بر اثر اصابت گلوله جنگی به‌شدت مجروح شده بود.

نسیمه اسلام‌زهی؛ ۲۵ سال حبس

نسیمه اسلام‌زهی، زن بلوچ سنی‌مذهب و زندانی محبوس در اوین، توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی به ۲۵ سال حبس محکوم شد.

او اتهام «معاونت در جرم بغی» را رد کرده و بر اساس اطلاعات منتشرشده، تأکید کرده است که عضو هیچ گروهی نبوده و با هیچ گروهی همکاری نداشته است.

اسلام‌زهی در شهریور ۱۴۰۲ بازداشت شد و در دوران حبس، دومین فرزند خود را در زندان اوین به دنیا آورد.

تخریب منازل و فشار بر خانواده‌های بلوچ

در سپتامبر، چندین مورد تخریب منازل شهروندان بلوچ در چابهار و ایرانشهر گزارش شد.

در روستای کمب چابهار، نیروهای بنیاد مسکن با همراهی نیروهای نظامی در ساعات بامداد چندین منزل متعلق به خانواده‌هایی را تخریب کردند که به گفته ساکنان، حدود ۲۰ تا ۲۵ سال در این منطقه زندگی کرده بودند. ساکنان از تهدید، استفاده از شوکر و برخورد خشونت‌آمیز با زنان و مردان حاضر در محل خبر دادند.

در روستای نوک‌آباد چابهار نیز بخشی از منزل یک خانواده بلوچ در ساعات بامداد توسط نیروهای بنیاد مسکن و اداره زمین شهری تخریب و صاحبخانه و فرزندش مورد ضرب‌وشتم قرار گرفتند.

در ایرانشهر نیز یک منزل مسکونی در خیابان فردوسی توسط شهرداری بدون اطلاع قبلی تخریب شد و بخشی از وسایل خانواده زیر آوار از بین رفت.

ناصر بلیده‌ای: اصول مشترک حقوق بشری و اقدام مشترک

در ۲۷ سپتامبر، ناصر بلیده‌ای، دبیرکل حزب مردم بلوچستان، در کنفرانس «بحران حقوق بشر در ایران؛ از اصول مشترک تا اقدام مشترک» در اسلو، نروژ، بر ضرورت همکاری جریان‌های سیاسی بر پایه اصول مشترک حقوق بشری تأکید کرد.

بلیده‌ای گفت توافق بر سر اصول مشترک حقوق بشری باید به اقدامات مشخص و عملی منجر شود و همکاری جریان‌های سیاسی نباید تنها به نشست، گفت‌وگو و اظهارنظرهای رسانه‌ای محدود بماند.

او همچنین با اشاره به جنبش «زن، زندگی، آزادی» و اعتراضات بلوچستان، بر اهمیت حقوق فردی و جمعی، برابری و مقابله با تبعیض تأکید کرد و خواستار تمرکز جریان‌های سیاسی بر خواسته‌های فوری مردم شد.

بلیده‌ای همچنین اعلام کرد حزب مردم بلوچستان برای همکاری با دیگر جریان‌ها در زمینه حقوق بشر، مشکلات اقتصادی، محیط زیست و سرکوب در ایران آمادگی دارد.

ناصر بلیده‌ای و موضوع سرکوب فرامرزی

در ادامه فعالیت‌های حقوق بشری، بلیده‌ای در نشست جانبی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو نیز درباره «سرکوب فرامرزی» جمهوری اسلامی ایران سخن گفت.

او با اشاره به تجربه شخصی خود، از نظارت، ارعاب، تهدید، ایجاد بی‌اعتمادی، فشار بر خانواده‌ها و تهدید مخالفان و فعالان در خارج از ایران سخن گفت و تأکید کرد که سرکوب فرامرزی تنها به تهدید فیزیکی محدود نمی‌شود و می‌تواند با ایجاد ترس و بی‌اعتمادی در جوامع مهاجر نیز دنبال شود.

مسعود رئیسی: سرکوب و تبعیض زمینه‌ساز مقاومت در بلوچستان

مسعود رئیسی، مدیر اجرایی گروه حقوق بشر بلوچستان، در گفت‌وگویی با تلویزیون صدای آمریکا درباره وضعیت حقوق مردم بلوچ و زمینه‌های شکل‌گیری مقاومت در بلوچستان سخن گفت.

رئیسی بازداشت، زندان، اعدام، تبعیض و سرکوب معترضان را از جمله عواملی دانست که به گفته او در شکل‌گیری مقاومت در بلوچستان نقش داشته‌اند. او همچنین درباره ارتباط برخی افراد با گروه‌های مسلح و تأثیر تجربه سرکوب و نقض حقوق بشر بر خانواده‌های بلوچ توضیح داد.

فشار اقتصادی و افزایش تورم

گزارش دیگری در سپتامبر به وضعیت اقتصادی مردم بلوچستان اختصاص داشت. بر اساس آمار ارائه‌شده از مرکز آمار ایران، تورم سالانه کشور به ۷۳.۶ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه به ۸۹.۸ درصد رسیده بود و تورم سالانه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات ۱۰۸.۸ درصد اعلام شد.

افزایش قیمت مواد غذایی و کالاهای ضروری، در کنار فقر، بیکاری، کمبود فرصت‌های شغلی و ضعف زیرساخت‌های اقتصادی در بلوچستان، فشار بیشتری بر خانوارهای کم‌درآمد وارد کرده است.

مرادمحمد قنبرزهی؛ هشت سال حبس در عمان پس از پایان محکومیت

مرادمحمد قنبرزهی، شهروند بلوچ اهل نوک‌آباد ایرانشهر، با وجود پایان محکومیت سه‌ساله خود همچنان در یکی از زندان‌های عمان محبوس است.

او که حدود هشت سال است در زندان به سر می‌برد، به دلیل نداشتن مدارک هویتی و نبود امکان تأیید هویت و پذیرش او از سوی ایران، پس از پایان محکومیت نیز نتوانسته به کشور بازگردد.

خانواده او طی سال‌های گذشته بارها برای دریافت شناسنامه و مدارک هویتی از مراجع مختلف در ایران پیگیری کرده‌اند، اما این تلاش‌ها تاکنون به نتیجه نرسیده است.