سخنرانی صباح بندوئی در سازمان ملل: زنان بلوچ و کُرد در ایران با تبعیض سیستماتیک روبهرو هستند
نیویورک – صباح بندوئی، عضو گروه حقوق بشر بلوچستان، در نشست کمیسیون مقام زن سازمان ملل متحد در نیویورک با اشاره به وضعیت زنان اقلیتهای قومی در ایران، از تبعیض گسترده علیه زنان بلوچ و کُرد سخن گفت و خواستار پاسخگویی و اقدام جامعه جهانی شد.
او در آغاز سخنان خود تأکید کرد که قصد دارد صدای زنانی باشد که اغلب در بحثهای جهانی حقوق بشر نادیده گرفته میشوند.
بندوئی با اشاره به مشکلات اساسی در مناطق بلوچنشین گفت بسیاری از خانوادههای بلوچ فاقد مدارک هویتی هستند؛ مسئلهای که باعث میشود کودکان از دسترسی به آموزش، خدمات درمانی و خدمات عمومی محروم شوند.
او در بخشی از سخنان خود به تجربهای شخصی اشاره کرد و گفت زمانی که دخترش به سن مدرسه رسید، به دلیل نداشتن مدارک هویتی اجازه ورود به مدرسه به او داده نشد. به گفته او، این محرومیتها از همان آغاز زندگی، آینده بسیاری از کودکان بلوچ را تحت تأثیر قرار میدهد.
بندوئی همچنین به وضعیت اقتصادی استان سیستان و بلوچستان اشاره کرد و آن را یکی از فقیرترین مناطق ایران دانست. به گفته او، کمبود فرصتهای شغلی باعث شده بسیاری از مردان بلوچ برای تأمین معاش خانواده به شغل خطرناک سوختبری روی بیاورند.
او گفت بسیاری از سوختبران در مرزها هدف تیراندازی نیروهای حکومتی قرار میگیرند و در بسیاری از موارد هیچ تحقیق یا پاسخگویی درباره این حوادث انجام نمیشود.
این فعال حقوق بشر همچنین به آمار بالای اعدام در میان اقلیتهای قومی اشاره کرد و گفت بلوچها با وجود جمعیت نسبتاً کم، سهم نامتناسبی از اعدامها در ایران را به خود اختصاص دادهاند؛ اعدامهایی که اغلب با اتهاماتی مرتبط با فقر مانند قاچاق مواد مخدر همراه است.
بندوئی در ادامه به فشارهای امنیتی علیه فعالان زن بلوچ و کُرد پرداخت و گفت بسیاری از زنان فعال مدنی و حقوق بشری مجبور میشوند به طور مرتب به مراکز اطلاعاتی مراجعه کنند. به گفته او، این روند تنها یک نظارت ساده نیست، بلکه نوعی فشار روانی و اجتماعی برای ایجاد ترس و خاموش کردن صدای فعالان است.
او تأکید کرد که چنین شرایطی آثار عمیقی بر سلامت روانی خانوادهها و جوامع محلی دارد؛ از کودکانی که از تحصیل محروم میشوند تا خانوادههایی که عزیزان خود را بدون دسترسی به عدالت از دست میدهند.
با وجود این فشارها، بندوئی گفت زنان بلوچ و کُرد همچنان به فعالیتهای اجتماعی و حمایت از خانوادهها ادامه میدهند و برای کرامت انسانی و عدالت تلاش میکنند.
او در پایان سخنان خود از جامعه جهانی خواست که برای تحقق پاسخگویی و عدالت اقدام کند. به گفته او، این امر شامل تحقیقات مستقل درباره کشته شدن سوختبران و کولبران، بررسی اعدامهای گسترده در میان اقلیتهای قومی و پایان دادن به فشارها علیه فعالان زن است.
بندوئی تأکید کرد که زنان بلوچ و کُرد به دنبال کمک یا ترحم نیستند، بلکه خواستار تحقق اصولی هستند که نهادهای بینالمللی وعده دادهاند: کرامت انسانی، برابری، عدالت و پاسخگویی.
او سخنان خود را با این جمله به پایان رساند:
«هیچ دختری نباید مجبور شود بپرسد چرا نمیتواند به مدرسه برود، هیچ زنی نباید منتظر همسری بماند که هرگز بازنمیگردد، و هیچ زنی نباید تنها به خاطر بلند کردن صدایش مجبور باشد هر روز به دفتر اطلاعات مراجعه کند.»
