بازداشت دستکم ۱۲ خانوار بلوچ فاقد شناسنامه و انتقال آنان به اردوگاه وحدت یزد
گروه حقوق بشر بلوچستان گزارش میدهد که در تاریخ ۷ دیماه ۱۴۰۴، دستکم ۱۲ خانوار بلوچ فاقد شناسنامه در پی یورش نیروهای نظامی و افراد لباسشخصی به مناطق «بَخ» و «گاریز» از توابع شهرستان تفت در استان یزد بازداشت و به اردوگاه موسوم به «وحدت یزد» منتقل شدهاند.
بر اساس اطلاعات دریافتی، این بازداشتها بدون طی روند شفاف و مستقل برای بررسی وضعیت هویتی افراد انجام شده است. در میان بازداشتشدگان، زنان، کودکان و حتی نوزادان حضور دارند. با گذشت زمان، نگرانی خانوادهها و فعالان حقوق بشر نسبت به سرنوشت این افراد افزایش یافته است؛ بهویژه آنکه بازداشتشدگان تحت عنوان «اتباع بیگانه» نگهداری میشوند.
ارائه اسناد هویتی از داخل اردوگاه
ویدیوها و تصاویر منتشرشده از داخل اردوگاه وحدت یزد نشان میدهد که شماری از این شهروندان بلوچ، اسناد و پروندههای رسمی خود را که برای دریافت شناسنامه و تعیین وضعیت هویتی تشکیل دادهاند، به مأموران ارائه کردهاند. این مدارک شامل گواهیهای سکونت، استشهادهای محلی، نامههای رسمی بخشداری، ثبت درخواست در نهادهای دولتی و پروندههای در حال بررسی است.
این اسناد نشان میدهد که بسیاری از این افراد سالهاست بهصورت رسمی و قانونی برای دریافت شناسنامه اقدام کردهاند. با این حال، علیرغم ارائه مدارک، آنان همچنان بهعنوان «اتباع بیگانه» در اردوگاه نگهداری میشوند و به ایشان اعلام شده که احتمال انتقال به اردوگاه زاهدان و سپس رد مرز به کشور افغانستان وجود دارد؛ اقدامی که میتواند مصداق نقض آشکار حقوق بنیادین بشر، از جمله حق تابعیت و منع اخراج خودسرانه باشد.
اسامی شماری از بازداشتشدگان شناساییشده
بر اساس اطلاعات احرازشده، هویت دستکم ۲۱ نفر از شهروندان بلوچ بازداشتشده به شرح زیر است:
محمدحنیف توتازهی (خارکوهی)، حدوداً ۴۵ ساله، فرزند درمحمد
آمنه توتازهی، حدوداً ۴۲ ساله، همسر وی
نازنین توتازهی، حدوداً ۱۴ ساله
یاسمین توتازهی، حدوداً ۱۱ ساله
همچنین خانواده برادر وی:
بازمحمد توتازهی (خارکوهی)، حدوداً ۳۹ ساله، فرزند درمحمد
گلنساء توتازهی (ریگی)، حدوداً ۳۸ ساله، همسر وی
مصطفی توتازهی، حدوداً ۶ ساله
محمد توتازهی، حدوداً ۱۴ ساله
اسنا توتازهی، حدوداً ۹ ماهه
این دو خانواده اهل نصرتآباد شهرستان زاهدان و ساکن یزد هستند.
از دیگر بازداشتشدگان:
حاتم ارباب، حدوداً ۴۸ ساله، به همراه سه فرزند:
پریسا ارباب، ۱۷ ساله
حمیده ارباب، ۱۱ ساله
یک فرزند ۱۴ ساله با هویت نامشخص
(اهل زابل و ساکن یزد)
محمد ریگی، حدوداً ۴۲ ساله، به همراه چهار فرزند:
عیسی ریگی، ۱۷ ساله
امید ریگی، ۱۵ ساله
محمدطاها ریگی، ۶ ساله
یک کودک ۱۳ ساله با هویت نامشخص
(اهل زاهدان و ساکن یزد)
یونس نارویی، ۱۸ ساله، فرزند جمشید، به همراه مادرش حدوداً ۴۸ ساله با هویت نامشخص
فردی به نام عبدالله با نام خانوادگی نامشخص، حدوداً ۳۵ ساله، اهل زاهدان و ساکن یزد
نگرانیهای حقوق بشری
تمامی این افراد اهل استان سیستان و بلوچستان هستند و برخی از آنان دارای پروندههای فعال و در حال بررسی در نهادهای مسئول برای دریافت شناسنامه بودهاند. انتشار اسناد هویتی از داخل اردوگاه نشان میدهد که بازداشت این شهروندان بدون تکمیل بررسی دقیق، مستقل و منطبق با اصول حقوق بشری انجام شده است.
فعالان بلوچ و مدافعان حقوق بشر تأکید دارند که برخورد امنیتی با شهروندان فاقد شناسنامه، بهویژه در مواردی که افراد دارای پروندههای رسمی در جریان هستند، نهتنها کمکی به حل بحران هویت و تابعیت نمیکند، بلکه با تداوم محرومیت، بیثباتی و نادیدهگرفتن مطالبات قانونی، این مسئله ساختاری و ریشهدار را تشدید کرده و پیامدهای انسانی، اجتماعی و روانی گستردهای برای شهروندان بلوچ به همراه دارد.
گروه حقوق بشر بلوچستان خواستار توقف فوری روندهای امنیتی، بررسی مستقل وضعیت هویتی بازداشتشدگان، آزادی آنان و تضمین حق برخورداری از تابعیت، کرامت انسانی و حمایتهای قانونی مطابق با تعهدات حقوق بشری است.
