تخریب گسترده زمین کشاورزی و نقض آشکار حقوق بنیادین یک کشاورز بلوچ در جبرآباد دلگان
گروه حقوق بشر بلوچستان گزارش میدهد که امروز چهارشنبه ۳ دیماه ۱۴۰۴، نیروهای امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی ایران در اقدامی تلافیجویانه، خودسرانه و خارج از ضوابط قانونی، اقدام به تخریب گسترده زمین و تأسیسات کشاورزی یک شهروند بلوچ در منطقه جبرآباد، واقع در ۱۵ کیلومتری شهر دلگان کردهاند؛ اقدامی که در تعارض آشکار با اصل مصونیت اموال اشخاص، حق مالکیت مشروع و ممنوعیت اقدامات خودسرانه علیه غیرنظامیان، مندرج در ماده ۱۷ اعلامیه جهانی حقوق بشر و اصول ۲۲ و ۴۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قرار دارد.
این اقدام پس از آن صورت گرفته که نیروهای امنیتی در تاریخ ۳۰ آذرماه ۱۴۰۴ در بازداشت یک شهروند بلوچ در همین منطقه ناکام مانده بودند و سپس، با دستور دادستان دلگان، زمین کشاورزی محل وقوع درگیری را هدف تخریب قرار دادند؛ رویکردی که مصداق بارز مجازات جمعی، نقض اصل شخصی بودن جرم و مجازات، و مغایر با اصل برائت و حق دادرسی عادلانه تضمینشده در ماده ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر، ماده ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی و اصول بنیادین آیین دادرسی کیفری است.
بر اساس اطلاعات دریافتی، زمین تخریبشده متعلق به «امیر بامری»، فرزند چراغ، بوده است. نیروهای نظامی مدعی شدهاند که شهروندی به نام «ایرج بامری» در روز درگیری برای مدتی در این زمین حضور داشته است؛ ادعایی که حتی در صورت صحت، نمیتواند مبنای تخریب اموال یک شخص ثالث بدون اثبات مسئولیت کیفری، صدور حکم قطعی قضایی و رعایت تشریفات قانونی باشد، زیرا چنین اقدامی ناقض اصل تفکیک مسئولیت فردی، منع اعمال مجازات بدون حکم دادگاه صالح و ممنوعیت تعرض به حقوق اشخاص غیرمرتبط است.
در جریان این یورش، نیروهای نظامی با تخریب کامل ساختمان موتور آب کشاورزی، از کار انداختن موتور، کندن تیربرقها و تأسیسات زیربنایی، قطع درختان نخل و سایر درختان میوه و نابودی کامل محصولات کشاورزی، عملاً منبع اصلی معیشت این شهروند بلوچ و خانواده ششنفرهاش، شامل پنج کودک، را از بین بردهاند؛ اقدامی که بهطور مستقیم حق برخورداری از زندگی شایسته، امنیت اقتصادی و حق تأمین معاش مندرج در ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر را نقض کرده و با تعهد دولتها به حمایت از معیشت غیرنظامیان و منع تخریب اموال ضروری برای بقا در تعارض آشکار قرار دارد.
امیر بامری با ابراز ناراحتی شدید اعلام کرده است که تمام سرمایه و دارایی خود را صرف راهاندازی موتور آب و کشاورزی کرده و اکنون بدون ارائه هیچگونه حکم مؤثر قضایی، بدون امکان اعتراض یا جبران خسارت، داراییاش بهطور کامل نابود شده است؛ وضعیتی که نقض حق دسترسی مؤثر به عدالت، حق جبران خسارت و اصل پاسخگویی نهادهای حکومتی در برابر اقدامات ناقض حقوق شهروندان محسوب میشود.
تا زمان تنظیم این گزارش، مقامات قضایی و امنیتی شهرستان دلگان هیچ توضیحی درباره این اقدام فراقانونی، میزان خسارتهای واردشده و مسئولیت قانونی عاملان آن ارائه نکردهاند؛ سکوتی که نگرانیها نسبت به تداوم رویههای تلافیجویانه، استفاده ابزاری از قدرت قضایی و امنیتی، و نادیدهگرفتن سیستماتیک حقوق بنیادین شهروندان بلوچ در بلوچستان را بیش از پیش تشدید کرده است.
گروه حقوق بشر بلوچستان تأکید میکند که تداوم چنین اقدامات خودسرانهای نهتنها ناقض تعهدات حقوق بشری دولت ایران در سطح ملی و بینالمللی است، بلکه پیامدهای جبرانناپذیری بر امنیت انسانی، معیشت خانوارهای محروم و اعتماد عمومی به نظام عدالت وارد میکند.
