گزارش ویژه: سرکوب خونین و نقض سیستماتیک حقوق بشر علیه شهروندان بلوچ در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴
گروه حقوق بشر بلوچستان – با گذشت بیش از سه هفته از آغاز خیزش سراسری در ایران و بهرغم قطع گسترده و هدفمند اینترنت، ابعاد تازهای از جنایات انجام شده علیه شهروندان بلوچ در شهرهای مختلف کشور فاش شده است. گزارشهای میدانی و اسناد دریافتی نشان میدهد که نیروهای نظامی و امنیتی با زیر پا گذاشتن تمامی موازین حقوق بشری و بینالمللی، اقدام به کشتار بیضابطه، شلیک به مراکز درمانی و شکنجه روانی خانوادههای جانباختگان کردهاند.
۱. نقض مصونیت مراکز درمانی: شلیک به بیمارستان
در اقدامی که مغایر با کنوانسیونهای بینالمللی ناظر بر حفظ امنیت اماکن درمانی است، نیروهای امنیتی در ایرانشهر، محوطه و ورودی بیمارستان خاتمالانبیاء را هدف شلیک گسترده گاز اشکآور قرار دادند. این اقدام نه تنها منجر به ایجاد وضعیت خفگی و تنگی نفس برای بیماران بستری و کادر درمان شد، بلکه حق دسترسی مجروحان به مکان امن را نیز بهطور کامل سلب کرد.
۲. مستندات کشتار: از شلیک تیر خلاص تا قتل کودکان
گزارشهای احراز شده توسط گروه حقوق بشر بلوچستان حاکی از قساوت بیسابقه در برخورد با معترضان و حتی عابران پیاده است:
- اعدام در بیمارستان: در ورامین، یک شهروند بلوچ به نام «محمد سارانی» پس از جراحت از ناحیه پا به بیمارستان منتقل شد، اما نیروهای امنیتی در اقدامی تکاندهنده، وی را در محیط درمان با شلیک تیر خلاص به قتل رساندند و پیکر او را مخفیانه دفن کردند.
- هدف قرار دادن کودکان: در مشهد، «حذیفه اوستاخ (۱۱ ساله)» در حالی که برای خرید نان از منزل خارج شده بود، هدف گلوله جنگی قرار گرفت. همچنین «ابوالفضل شیخویسی (۱۸ ساله)» در حالی جان باخت که نیروهای امنیتی از امدادرسانی به او جلوگیری کردند.
- کشتار کارگران و عابران: در شهرهای قشم، کیش، بندرعباس، کرج و میبد، شهروندان بلوچ که عمدتاً بهعنوان کارگر در این مناطق حضور داشتند، با شلیک مستقیم به نقاط حساس بدن (سر و سینه) جان خود را از دست دادهاند.
۳. باجخواهی حکومتی و اعترافات اجباری
گزارشهای رسیده به گروه حقوق بشر بلوچستان پرده از شیوه جدید سرکوب برمیدارد:
- تجارت مرگ: در کرج و مشهد، نهادهای امنیتی برای تحویل پیکر جانباختگانی چون «محسن اربابی» و «دستگیر گرگیج»، مبالغ هنگفتی از خانوادههای داغدار مطالبه کردهاند.
- جنازهدزدی و دفن پنهانی: در بسیاری از موارد، نهادهای امنیتی بدون اجازه و اطلاع خانواده، اقدام به دفن شبانه و پنهانی پیکرها کردهاند تا مانع از برگزاری مراسم تشییع و تبدیل آن به تجمع اعتراضی شوند.
- فشار برای سناریوسازی: خانوادههای قربانیان تحت فشار قرار گرفتهاند تا علت مرگ عزیزان خود را حوادثی غیر از تیراندازی اعلام کنند و یا آنها را به اجبار عضو سازمانهای حکومتی معرفی نمایند؛ ادعایی که همواره از سوی خانوادهها رد شده است.
۴. بازداشتهای فلهای و ناپدیدسازی قهری
همزمان با سرکوب خیابانی، موج بازداشتهای خشونتآمیز در زاهدان و چابهار ادامه دارد. نیروهای لباسشخصی با یورش به مراکز دانشگاهی و محلات محروم، دهها تن از جوانان و دانشجویان را بدون ارائه حکم قضایی بازداشت کردهاند. گروه حقوق بشر بلوچستان هویت چندین تن از این افراد را احراز کرده، اما سرنوشت صدها تن دیگر به دلیل قطع اینترنت همچنان در هالهای از ابهام است.
نتیجهگیری حقوقی
گروه حقوق بشر بلوچستان بدینوسیله اعلام میدارد که اقدامات انجام شده در دیماه ۱۴۰۴، از جمله قطع عمدی اینترنت برای پنهان نگه داشتن ابعاد سرکوب، شلیک مستقیم به غیرنظامیان، و آزار نظاممند خانوادههای قربانیان، مصداق بارز جنایت علیه بشریت است. ما از جامعه جهانی و نهادهای بینالمللی حقوق بشری میخواهیم که برای توقف این ماشین کشتار و پاسخگو کردن عاملان این جنایات اقدام فوری به عمل آورند.
گروه حقوق بشر بلوچستان ۷ بهمن ۱۴۰۴
