گزارش سالانه ۲۰۲۵ گروه حقوق بشر بلوچستان
گروه حقوق بشر بلوچستان در گزارش سالانه خود برای سال ۲۰۲۵، بر اساس مستندات معتبر، گزارشهای میدانی، شهادت مستقیم شاهدان و دادههای جمعآوریشده از منابع متعدد، تصویری بسیار نگرانکننده و حاکی از نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر در منطقه بلوچستان ایران ارائه میدهد. این نقضها در ابعاد مختلف، بهویژه حق حیات، امنیت شخصی، ممنوعیت شکنجه و رفتارهای غیرانسانی، حق دادرسی عادلانه، حقوق کودکان، حقوق زنان و حقوق اقلیتهای قومی، به سطحی بیسابقه رسیده است.
اعدامها
دستکم ۱۳۷ شهروند بلوچ در ۲۷ زندان مختلف ایران اعدام شدند. حدود ۶۸ درصد این اعدامها (۹۳ مورد) به اتهامات مرتبط با مواد مخدر انجام شده است. حداقل یک نفر از اعدامشدگان در زمان ارتکاب جرم کودک بوده و اعدام وی نقض آشکار کنوانسیون حقوق کودک و ممنوعیت اعدام افراد زیر ۱۸ سال در زمان جرم محسوب میشود.
خشونت مستقیم نیروهای نظامی و امنیتی
حداقل ۱۷۳ شهروند بلوچ در نتیجه استفاده نامتناسب و کشنده از قوه قهریه (تیراندازی مستقیم، یورش به منازل، انفجار مین و ضربوشتم شدید) کشته یا مجروح شدند؛ ۱۰۷ نفر جان باختند و ۶۶ نفر زخمی گردیدند. در میان قربانیان ۳ زن و ۱ کودک کشته و ۱۶ زن و ۴ کودک مجروح شدهاند.
حملات افراد مسلح ناشناس
۴۰۷ شهروند بلوچ قربانی حمله افراد مسلح ناشناس شدند که منجر به کشته شدن ۲۶۶ نفر و زخمی شدن ۱۴۱ نفر گردید. در میان قربانیان حداقل ۲۴ کودک و ۱۴ زن حضور داشتهاند. عدم شناسایی و پاسخگویی عاملان این حملات، نگرانی از وجود الگوهای سازمانیافته یا مصونیت از مجازات را تقویت میکند.
سوختبران (سوختبرها)
فقر ساختاری، محرومیت اقتصادی و سیاستهای امنیتی مرگبار، سوختبران بلوچ را به هدف دائمی خشونت و حوادث کشنده تبدیل کرده است. در سال ۲۰۲۵ دستکم ۳۰۵ سوختبر کشته یا زخمی شدند که ۱۷۳ نفر از آنها جان باختند.
بازداشتهای خودسرانه و ناپدیدسازی اجباری
حداقل ۹۷۸ مورد بازداشت ثبت شده است. از این تعداد ۳۹۴ نفر فاقد هرگونه مدرک هویتی یا شناسنامه بودهاند. ۱۹ مورد بازداشت گروهی و ۱۲ مورد بازداشت گسترده (بیش از ۵ نفر در یک عملیات) گزارش شده است. بسیاری از بازداشتشدگان پس از هفتهها یا ماهها همچنان در وضعیت ناپدیدسازی اجباری به سر میبرند و خانوادهها از حق دانستن سرنوشت عزیزان خود محروم ماندهاند.
کودکان بلوچ
حداقل ۴۵ کودک بلوچ کشته یا مجروح شدند. موارد مستند شامل خشونت جنسی علیه کودکان بازداشتشده، مسمومیتهای مشکوک در مدارس، مرگ کودکان به دلیل عدم دسترسی به خدمات درمانی اورژانسی و بازداشت و شکنجه نوجوانان زیر ۱۸ سال است؛ همه این موارد نقض فاحش کنوانسیون حقوق کودک به شمار میروند.
زنان بلوچ
۲۳ زن بلوچ قربانی خشونت مستقیم، قتل، محرومیت عمدی از درمان یا خودکشی ناشی از فشارهای اجتماعی-اقتصادی شدند. حداقل ۱۰ مورد قتل زنان توسط نزدیکان (به بهانه ناموسی) ثبت شده است که نشاندهنده تداوم خشونت جنسیتی و عدم حمایت قانونی مؤثر است.
کارگران بلوچ
۴۹ کارگر بلوچ در حوادث کاری کشته یا زخمی شدند. تبعیض سیستماتیک در استخدام، اخراجهای گسترده، دستمزدهای ناعادلانه و نبود پوشش بیمهای، از مصادیق نقض حق کار شایسته و کرامت انسانی کارگران بلوچ در سال ۲۰۲۵ بوده است.
تخریب منازل و املاک
حداقل ۳۷ مورد تخریب اجباری منازل و اماکن متعلق به شهروندان بلوچ بدون هیچ روند قضایی عادلانه یا جبران خسارت انجام شده است؛ اقدامی که مصداق نقض حق مالکیت و مسکن مناسب است.
خودکشی
دستکم ۱۱ مورد خودکشی در میان شهروندان بلوچ ثبت شده که عمدتاً با فقر شدید، بیکاری، عدم دسترسی به خدمات سلامت روان و فشارهای امنیتی مرتبط بوده است.
گروه حقوق بشر بلوچستان تأکید میکند که ارقام فوق تنها بخش کوچکی از موارد مستندشده است و ابعاد واقعی نقض حقوق بشر به دلیل محدودیت شدید اطلاعرسانی، قطع مکرر اینترنت و فشار و تهدید خانوادهها و شاهدان، بسیار گستردهتر از آمار اعلامشده است.
این گزارش نشاندهنده نقض سیستماتیک و ساختاری حق حیات، حق امنیت شخصی، ممنوعیت شکنجه و رفتارهای غیرانسانی، حق دادرسی عادلانه، حقوق کودک، حقوق زنان و حقوق اقلیتهای قومی است. توقف فوری چرخه خشونت، پاسخگویی کامل نهادهای مسئول، توقف اعدامهای گسترده، آزادی بازداشتشدگان خودسرانه، پایان ناپدیدسازی اجباری و حمایت فوری و مؤثر از مردم بلوچستان، یک الزام انسانی، حقوقی و بینالمللی است.
