استناد گزارشگر ویژه سازمان ملل به گزاراشهای بیاچآرجی در گزارش سالانه خود از ابعاد سرکوب و تبعیض علیه بلوچها
به گزارش حقوق بشر بلوچستان، روز دوشنبه ۲۵ اسفند ماه ۱۴۰۴، در گزارش تازه شورای حقوق بشر سازمان ملل درباره وضعیت حقوق بشر در ایران که توسط «مای ساتو» گزارشگر ویژه تهیه شده، بخشهایی از نقض حقوق بشر در بلوچستان با استناد به گزارشهای «گروه حقوق بشر بلوچستان (BHRG)» و سایر اطلاعات دریافتی از نهادهای حقوق بشری مورد بررسی قرار گرفته است.
در این گزارش و در بخش استفاده از زور آمده است که «استفاده از نیروی مرگبار غیرقانونی علیه سوختبران بلوچ گزارش شده است»، موضوعی که در چارچوب الگوی گستردهتر سرکوب علیه گروههای حاشیهای ارزیابی شده و بر اساس اطلاعات ارائهشده از جمله توسط گروه حقوق بشر بلوچستان مستند شده است. در بخش مجازات اعدام نیز، گزارش با استناد به دادههای گردآوریشده از جمله توسط «گروه حقوق بشر بلوچستان (BHRG)» تأکید میکند که «در سال ۲۰۲۵ حداقل ۱۴۹ بلوچ اعدام شدهاند» و در ادامه میافزاید که «جامعه بلوچ بهطور نامتناسبی در پروندههای مرتبط با مواد مخدر هدف قرار میگیرد.»
همچنین در ادامه و بر پایه اطلاعات ارائهشده از سوی این نهادها آمده است که «بسیاری از متهمان بلوچ به دلیل فقر، نبود مدارک هویتی و عدم دسترسی به وکیل از دادرسی عادلانه محروم بوده و در برخی موارد احکام بر اساس اعترافات اجباری صادر شده است.» در بخش تبعیض ساختاری، گزارش تصریح میکند که «محرومیت تاریخی و تبعیض سیستماتیک باعث شده بسیاری از بلوچها فاقد شناسنامه باشند»، امری که به گفته گزارش «دسترسی آنان به آموزش، خدمات درمانی و اشتغال را محدود میکند».
در ادامه و در بخش حقوق فرهنگی آمده است که «زبانهای اقلیت، از جمله زبان بلوچی، در نظام آموزشی و فضای عمومی سرکوب میشوند» که این موضوع بهعنوان یکی از جلوههای تبعیض علیه بلوچها در گزارش ثبت شده است. همچنین در بخش سرکوب فراملی و با استناد به مستندات ارائهشده از سوی منابع حقوق بشری، گزارش به موردی اشاره میکند که «فرزند یک فعال حقوق بشر بلوچ پس از سخنرانی مادرش در پارلمان اروپا، ربوده و مورد شکنجه قرار گرفته است»، که این اقدام بهعنوان نمونهای از فشار بر فعالان بلوچ ذکر شده است.
در نمونهای دیگر از همپوشانی تبعیض ملی و جنسیتی نیز آمده است که «یک زن بلوچ بدون مدرک هویتی که در کودکی به ازدواج اجباری درآمده و سالها خشونت خانگی را تحمل کرده، به اعدام محکوم شده بود»، که این مورد نیز در چارچوب وضعیت کلی زنان بلوچ مورد بررسی قرار گرفته است.
